move&invest
PL
  • EN
  • RU
Wyślij zapytanie
PL
  • EN
  • RU
Wyślij zapytanie

Wyliczenia

Każda liczba na tej stronie i skąd pochodzi

Każda główna liczba została tu odczytana na nowo z ustawy, taryfy ministerialnej albo oficjalnej tabeli opłat, na których ma się opierać. Dziewięćdziesiąt dwa sprawdzenia. Dziewiętnaście wróciło błędnych, sześciu nie udało się ustalić z żadnego źródła pierwotnego — i tych sześciu nigdzie na stronie nie publikujemy jako liczb. Pierwsze posiedzenie było 23 sierpnia 2026; każdy czytany od tego czasu wiersz nosi własną datę. Poniżej wszystko, łącznie z tym, co nas nie zdobi.

Każdy wiersz to jedno twierdzenie strony, to, co faktycznie mówi źródło, i oznaczenie, jak jedno wypadło wobec drugiego. Odesłanie do prawa podano w całości — numer, artykuł, numer i data dziennika urzędowego — bo URL się psuje, a takie odesłanie nie; adres obok to miejsce, gdzie tekst można przeczytać dziś, i jest przy nim zaznaczone, czy to strona samego urzędu, czy baza reprodukująca tekst.

O projekcie

Portugalia

Co twierdzi stronaWerdyktCo mówi źródło
Ścieżka to Golden Visa przez fundusz, nieruchomości wykreślonepotwierdzoneLei 56/2023 („Mais Habitação”), art. 53 uchylił podpunkty i, iii oraz iv art. 3(1) Lei 23/2007 — obie opcje nieruchomościowe i transfer kapitału. Art. 3(5) zakazuje inwestycji skierowanych, choćby pośrednio, w nieruchomości.
Próg €500 000potwierdzonePodpunkt vii: subskrypcja funduszu za €500 000, fundusz nie nieruchomościowy, okres co najmniej pięć lat, co najmniej 60% w spółkach z siedzibą w Portugalii.
Inne ścieżki, o których strona nie wspominałauzupełnioneDziesięć miejsc pracy (osiem na obszarach o niskiej gęstości, bez progu kapitałowego); €500 000 na badania naukowe (€400 000 na obszarach o niskiej gęstości); €250 000 na dziedzictwo kulturowe (€220 000); €500 000 w spółkę tworzącą pięć stałych etatów.
Transfer kapitału €1,5 mlnuchyloneJuż nie istnieje.
„6–9 miesięcy do zezwolenia”poprawioneArt. 82 Lei 23/2007 daje 60 dni na decyzję o wydaniu i 30 dni na decyzję o przedłużeniu, z milczącą zgodą przy przedłużeniu, gdy zwłoka nie leży po stronie wnioskodawcy. W praktyce trwa to od roku do trzech: złożenie → biometria 6–24 miesiące, biometria → karta 6–18. Na 4 sierpnia 2026 AIMA podaje około 30 000 nierozpatrzonych spraw.
IFICI, 20% — strona powoływała się na niewłaściwą ustawępoprawionePodstawą jest art. 58-A EBF (wprowadzony przez Lei 82/2023), a nie CIRS; tryb — Portaria 352/2024/1 z 23 grudnia 2024. 20% od portugalskiego dochodu kategorii A i B z kwalifikowanej działalności, przez dziesięć lat. Rejestracja do 15 stycznia roku następującego po uzyskaniu rezydencji. Emerytury (kategoria H) i dochód z jurysdykcji z czarnej listy są wyłączone i opodatkowane stawką 35%.
„Ponad to €62 000” — zaniżonepoprawioneOpłaty AIMA od 1 marca 2026: rozpatrzenie €842,80, wydanie €8 418,90, odnowienie €4 210,30, członek rodziny €8 418,90, zniżka 25% przy złożeniu online. Jeden wnioskodawca do pierwszego odnowienia to około €13 470 samych opłat; rodzina trzyosobowa około €40 400. Z prawnikiem i prowizjami funduszu realnie €30–50 tys. na osobę i €65–90 tys. na rodzinę.
Czy pracownik zdalny już w Portugalii może przejść na zezwolenie na pobyt?uzupełnioneSprawdzone ponownie 7 września 2026Według opublikowanych przepisów nie, a wada jest aktualna. Art. 31-A(2) DR 84/2007 — jedyna ścieżka wewnątrz kraju, jaką nazywa reżim D8 — odsyła wnioskodawcę do „o procedimento definido no n.º 2 e seguintes dos artigos 88.º e 89.º”. Art. 2 Decreto-Lei 37-A/2024 uchylił art. 88(2), 88(6) oraz 89(2), (4) i (5) 4 czerwca 2024, a ostatnia nowelizacja rozporządzenia to DR 1/2024 z 17 stycznia 2024 — pięć miesięcy wcześniej. Obowiązujące rozporządzenie nazywa zatem uchyloną procedurę. Art. 122(1) też nie ratuje: wśród jego dziewiętnastu punktów jest posiadacz wizy pobytu czasowego dla badań lub działalności wysoko wykwalifikowanej, lit. q), a nie ten od pracy zdalnej z art. 54(1)(i). Lei 40/2024 zachowuje dawny reżim tylko dla spraw wszczętych przed 4 czerwca 2024 i dla osób już odprowadzających składki. Rzecz dotyczy przepisów opublikowanych, nie praktyki AIMA, do której nie dotarliśmy.
NASZ WŁASNY BŁĄD — „czterokrotności płacy minimalnej dla D8 nie ma w żadnym akcie”poprawioneSprawdzone ponownie 7 września 2026Opublikowaliśmy w sześciu plikach, że szeroko cytowany próg „czterokrotność płacy minimalnej” dla D8 nie da się wywieść z żadnej portarii, dekretu ani despacho, i wskazaliśmy dwa serwisy jako drukujące liczbę, która normą nie jest. Jest normą. Decreto Regulamentar 4/2022 z 30 września 2022, art. 18-B(c) dla wizy pobytu czasowego i art. 31-A(1)(c) dla wizy rezydenckiej, oba wymagają „rendimentos médios mensais … nos últimos três meses de valor mínimo equivalente a quatro remunerações mínimas mensais garantidas”. Prawdą pozostaje jedno: sam art. 61-B Lei 23/2007 kwoty nie podaje. Przeczytaliśmy ustawę, zobaczyliśmy milczenie i nie otworzyliśmy wykonującego ją rozporządzenia. Ustalenie, które przetrwało, jest lepsze od utraconego: prawo ustala KROTNOŚĆ liczoną ze średniej z trzech miesięcy, a nie kwotę w euro — 3680 euro przy RMMG 920 euro na 2026 rok i inna liczba każdego stycznia.
Jaki dochód musi wykazać wnioskodawca D7uzupełnioneSprawdzone ponownie 28 sierpnia 2026Procent gwarantowanej minimalnej płacy miesięcznej, a nie kwota: 100% na głównego wnioskodawcę, 50% na drugą osobę dorosłą, 30% na dziecko poniżej 18 lat — 920, 460 i 276 euro przy RMMG na 2026 rok. Skalę podaje art. 2(2) Portaria 1563/2007, a art. 13 tego samego aktu aktualizuje ją automatycznie wraz z płacą, więc kwota w euro zmienia się każdego stycznia bez zmiany przepisu. RMMG na 2026 rok ustala art. 3 Decreto-Lei 139/2025. Wskaźnikiem jest RMMG, a NIE IAS (537,13 euro w 2026), najczęściej przywoływany jako podstawa migracyjnych testów dochodu i będący tu niewłaściwym; obie wartości podano, by błąd dało się sprawdzić.
W Lei 23/2007 nie ma artykułu poświęconego D7uzupełnioneSprawdzone ponownie 28 sierpnia 2026Ścieżka opiera się na ogólnej wizie rezydenckiej z art. 58, ogólnych warunkach zezwolenia z art. 77 i skali Portaria 1563/2007. Art. 59–64 obejmują wizy SZCZEGÓLNE — praca najemna, praca niezależna, badania, studia, mobilność studencka, łączenie rodzin — i żadna nie obejmuje osoby utrzymującej się z własnego dochodu. Art. 58 daje dwa wjazdy, cztery miesiące w Portugalii i 60 dni na decyzję wizową. Termin w AIMA nie jest osobnym zegarem: art. 14 Decreto Regulamentar 84/2007 umieszcza go w pozytywnej opinii AIMA, gdy wnioskodawca wskaże datę podróży, i wymaga, by mieścił się w okresie ważności samej wizy. Płaskie „120 dni” drukowane przez większość poradników nie są odrębnym przepisem.
Jak długo obowiązuje zezwolenie i co daje pięć latuzupełnioneSprawdzone ponownie 28 sierpnia 2026Dwa lata od wydania tytułu, odnawialne na kolejne okresy trzyletnie — art. 75(1). Po pięciu latach pobytu czasowego art. 80(1) otwiera pobyt stały, przy czterech dalszych warunkach: brak kar przekraczających łącznie rok w tym pięcioleciu, środki utrzymania według tej samej skali Portaria, zakwaterowanie i podstawowy portugalski. Test dochodowy nie kończy się więc wraz z uzyskaniem stałego zezwolenia. Art. 76(1) nie nadaje stałemu zezwoleniu terminu ważności; karta jest odnawiana co pięć lat. W ustawie nie ma poziomu CEFR: art. 80(1)(e) mówi „Português básico” i nic więcej, a A2 drukowane wszędzie pochodzi z aktu wykonawczego. Aktualne brzmienie art. 75 było dostępne tylko w zbiorze wtórnym; pierwotnym potwierdzeniem jego obowiązywania jest Lei 61/2025, która art. 75 przyjmuje ponownie i przepisuje wyłącznie jego ust. 2.
Gdzie faktycznie składa się wniosek o D7niepotwierdzoneSprawdzone ponownie 28 sierpnia 2026Nieustalone. Czy wniosek składa się bezpośrednio w konsulacie, czy przez VFS Global, podają wyłącznie vistos.mne.gov.pt, strony konsulatów i gov.pt, a wszystkie hosty mne.gov.pt były w trakcie tych prac niedostępne. Opłata konsularna wynosi 110 euro — jedyna pozycja „Vistos nacionais” w Portaria 91/2025/1 zmieniającej tabelę opłat Portaria 229/2021; osobnej pozycji dla D7 w tabeli skonsolidowanej nie dało się wykluczyć, bo ta tabela w DRE jest zamknięta JavaScriptem. Każda konkurencyjna strona podaje ścieżkę składania wprost. My nie.

Źródła

Opłaty z 2026 roku to jedyny słaby punkt tej jurysdykcji. Marcowa wersja tabeli opłat AIMA nie odpowiada na automatyczne zapytanie, więc kwoty co do centa pochodzą z dwóch niezależnych doniesień o tej tabeli, a nie z niej samej. Należy traktować je jako wtórne, dopóki PDF nie da się odczytać bezpośrednio.

Grecja

Co twierdzi stronaWerdyktCo mówi źródło
Ścieżka to Golden Visa przez nieruchomośćpotwierdzoneArt. 100 ustawy 5038/2023 w brzmieniu art. 64 ustawy 5100/2024; tryb — KYA 214926/2025.
„Próg €250 000”poprawioneOd 1 września 2024 obowiązują trzy poziomy. €800 000 — cała Attyka, jednostka regionalna Saloniki, Mykonos, Thira (Santorini) i wyspy powyżej 3 100 mieszkańców. €400 000 — reszta kraju. €250 000 — wyłącznie jako wyjątek: zmiana przeznaczenia lokali na mieszkalne, przebudowa budynku przemysłowego nieużywanego przez pięć lat albo pełna renowacja budynku zabytkowego, przy czym prace muszą być zakończone przed złożeniem wniosku.
Druga ścieżka za €250 000 — zezwolenie inwestora w startuppoprawioneSprawdzone ponownie 5 września 2026Ta strona twierdziła, że ścieżka za €250 000 przez startup nie istnieje. Istnieje. Artykuł 100Α ustawy 5038/2023, dodany artykułem 44 ustawy 5162/2024 (Dziennik Α΄ 198 z 5 grudnia 2024), tworzy zezwolenie typu Β.6 za €250 000 kapitału zakładowego w przedsiębiorstwie z rejestru Elevate Greece — nie więcej niż 33% spółki, dwa nowe miejsca pracy utrzymywane przez pięć lat, pięcioletnia blokada udziałów, zezwolenie na rok odnawiane po dwa lata i, zgodnie z §9, bez prawa do pracy, tymi samymi słowami co zezwolenie nieruchomościowe. Użyteczna stała się 18 listopada 2025, gdy KYA 216761/2025 określiła komplet dokumentów i opłatę elektroniczną €2 500. To inny instrument niż artykuł 100 o tej samej liczbie na wystawie i niż Tech Visa z artykułu 79Α. Błąd wziął się z czytania jednego artykułu zamiast spisu treści kodeksu, gdzie artykuł 100Α stoi wiersz niżej niż artykuł 100.
Warunki, o których strona nie wspominałauzupełnioneSprawdzone ponownie 25 sierpnia 2026Nieruchomość musi być jedna, co najmniej 120 m² powierzchni głównej. Art. 100 §7A: najem w ramach ekonomii współdzielenia, podnajem i wykorzystanie jako siedziba spółki — każde powoduje cofnięcie zezwolenia i karę €50 000. €150 000 osobno: za niespełnienie warunku odbudowy z §4, bez cofnięcia, i za przeniesienie wbrew §2(δ), z cofnięciem.
„2–4 miesiące do zezwolenia”poprawioneArt. 100 §10 daje dwa miesiące od wpłynięcia kompletnych akt do organu wydającego. Przy złożeniu wniosku wydawana jest βεβαίωση (art. 10 ustawy 5038/2023), która sama w sobie daje legalny pobyt i uprawnienia z zezwolenia do czasu decyzji. W listopadzie 2025 czekało 13 499 spraw, z tego 10 703 w Attyce; terminy sięgały 18 miesięcy i obecnie się skracają.
Non-dom, €100 000 rocznie — prawda, ale z pułapkąuzupełnioneSprawdzone ponownie 28 sierpnia 2026Art. 5A ustawy 4172/2013: €100 000 rocznie od dochodu zagranicznego, plus €20 000 na członka rodziny, inwestycja €500 000 w ciągu trzech lat, maksymalnie piętnaście lat. §1(b) wymienia nieruchomości wśród kwalifikujących się aktywów, więc lokal się zalicza — ale tylko wart €500 000, a to nie jest ani próg €400 000, ani wyjątki po €250 000. Czego zezwolenie nie daje, to zwolnienia z samej inwestycji: wyłączenie w §1 wskazuje wyłącznie zezwolenie na działalność inwestycyjną z art. 16 ustawy 4251/2014, którego następcami są art. 96, 97 i 99, a nie art. 100.
„Ponad to €34 000”potwierdzonePrawda dla poziomu €400 000. Podatek od przeniesienia 3% plus dopłata gminna 3% od samego podatku, czyli 3,09%. VAT od nowego budownictwa (24%) jest zawieszony do 31 grudnia 2026, więc w praktyce płaci się ΦΜΑ. Opłata to e-paravolo €2 000 za wniosek plus €16 za kartę. KYA nie ustala opłaty za członka rodziny, więc żadna kwota nie jest publikowana. Na poziomie €800 000 ten sam zestaw daje około €67 000.

Źródła

Własne strony ministerstwa migracji dotyczące złotej wizy były w chwili sprawdzania nieaktualne: nadal powoływały się na uchylony art. 20B ustawy 4251/2014 i na kwotę €250 000. Dlatego progi pochodzą tutaj ze stegasi.gov.gr i z ustawy, a nie ze strony, na którą czytelnik trafiłby najnaturalniej.

Malta

Co twierdzi stronaWerdyktCo mówi źródło
„Program stałej rezydencji”potwierdzonePrawda co do istoty. Formalnie Malta Permanent Residence Programme (MPRP), S.L. 217.26 do Immigration Act (Cap. 217).
„Próg €300 000”poprawioneSprawdzone ponownie 1 września 2026€300 000 to był próg dla południa Malty i Gozo przed reformą; różnicy regionalnej już nie ma. Zgodnie z L.N. 310/2024 od 1 stycznia 2025 i L.N. 146/2025 z 22 lipca 2025: zakup €375 000 gdziekolwiek albo najem €14 000 rocznie; wkład rządowy €37 000 w obu przypadkach; opłata administracyjna €60 000 na głównego wnioskodawcę; darowizna na NGO €2 000; €7 500 za osobę zależną, przy czym małżonek, małoletnie dzieci i dorosłe dzieci z niepełnosprawnością bezpłatnie; karta €500 od osoby. Utrzymanie przez pięć lat. Plus potwierdzenie aktywów: €500 000, w tym €150 000 finansowych, albo €650 000, w tym €75 000.
Czy przepisy MPRP stawiają wymóg dochodupoprawioneSprawdzone ponownie 5 września 2026Ta strona twierdziła, że przepisy w ogóle nie stawiają wymogu dochodu. Nie podają LICZBY — a to inne zdanie. Słowo «income» w S.L. 217.26 nie występuje, ale przepis 15(1)(d) wymaga, by wnioskodawca «dysponował stabilnymi i regularnymi środkami wystarczającymi na utrzymanie siebie i osób zależnych bez korzystania z systemu pomocy społecznej Malty». To test wystarczalności środków i nie jest zliczbowany: ani kwoty, ani wzoru, ani płacy czy progu ubóstwa, od których dałoby się go policzyć. Malta więc o dochód pyta i liczby nie publikuje, a każda strona drukująca eurowy «wymóg dochodowy MPRP» drukuje coś, czego w ustawie nie ma.
„4–6 miesięcy do zezwolenia”niepotwierdzoneResidency Malta w ogóle nie publikuje terminu; podręcznik agentów (v4.0 z 28 stycznia 2025) mówi jedynie o „rozsądnych terminach”. Na zakończenie zakupu i płatności po liście o wstępnej akceptacji przewidziano osiem miesięcy, więc 4–6 miesięcy do karty jest nierealne; sześć do dwunastu miesięcy od początku do końca — tak.
Remittance basisuzupełnionePrawda, ale niepełna w dotychczasowym brzmieniu. Rezydent bez domicylu płaci od dochodu zagranicznego dopiero przy transferze do kraju, a zagraniczne zyski kapitałowe nie są opodatkowane nawet przy transferze. Istnieje podatek minimalny €5 000 rocznie, gdy nieprzekazany dochód zagraniczny wynosi €35 000 lub więcej. Sam MPRP nie daje rezydencji podatkowej.
„Ponad to €118 000” — zaniżonepoprawioneOpłata skarbowa to 5% od wyższej z ceny i wartości rynkowej (1% z góry przy przyrzeczeniu sprzedaży). Główny wnioskodawca, ścieżka zakupu: €375 000 + €18 750 + €60 000 + €37 000 + €2 000 + €500 plus notariusz i prawnik, około €126 000 ponad cenę nieruchomości. Ścieżka najmu: około €113 500 w pierwszym roku bez opłaty skarbowej i około €190–205 tys. przez pięć lat najmu.
Ile naprawdę trzeba przebywać na MalcieniepotwierdzoneSprawdzone ponownie 1 września 2026Malta nie publikuje zasady minimalnej obecności dla tego programu, a to nie to samo, co jej brak. 1 września 2026 obeszliśmy pięć miejsc: S.L. 217.26 na portalu legislacyjnym (podawane przez przeglądarkę, bez tekstu), własny skonsolidowany PDF agencji (bez warstwy tekstowej), podręcznik agentów (milczy i sam odsyła do ustawodawstwa), FAQ MPRP, gdzie odpowiedź by była (404 — dokument wycofany), oraz stronę Compliance agencji („Nothing Found”). Każdą liczbę, którą poda tu pośrednik, traktuj jako niepotwierdzoną.
Co jesteś winien co roku po certyfikacieuzupełnioneSprawdzone ponownie 1 września 2026To nie jednorazowy zakup. Podręcznik agentów wymaga przy corocznej kontroli „dowodu najmu nieruchomości w postaci umowy najmu, a także dowodu ubezpieczenia zdrowotnego” co roku przez pierwsze pięć lat, a potem gdy Agencja uzna to za konieczne. Żadna przeczytana broszura o tym nie wspomina.
Pobyt i rezydencja podatkowa to dwa różne testyuzupełnioneSprawdzone ponownie 1 września 2026Trzy testy, rozstrzygane osobno. Czy wolno ci mieszkać na Malcie — S.L. 217.26. Czy Malta cię opodatkuje — dosłownie u administracji podatkowej: „Gdy osoba przebywa na Malcie dłużej niż 183 dni (w danym roku), uznaje się ją za rezydenta podatkowego Malty w tym roku”. Od czego opodatkuje — „Osoby uznane za zwykłych rezydentów i domicylowane na Malcie podlegają opodatkowaniu od dochodu światowego, natomiast osoby niedomicylowane lub niebędące zwykłymi rezydentami są opodatkowane wyłącznie na zasadzie transferu”. MPRP nie uruchamia żadnego z dwóch ostatnich.
Obecności wymaga właśnie tania ścieżkauzupełnioneSprawdzone ponownie 1 września 2026Zezwolenie dla nomadów kosztuje ułamek MPRP — i to ono ma zasadę obecności: do przedłużenia potrzebny jest „wyciąg bankowy pokazujący transakcje płatnicze przeprowadzone na Malcie jako dowód, że przebywali na Malcie łącznie co najmniej pięć (5) miesięcy w ciągu poprzednich dwunastu (12) miesięcy”. Próg dochodu €42 000 rocznie (€32 400 dla wniosków sprzed 1 kwietnia 2024), po roku naraz, trzy przedłużenia, maksymalnie cztery lata, 10% od pracy dozwolonej wg S.L. 123.210. Program kosztujący około €126 000 ponad cenę mieszkania nie publikuje żadnej zasady obecności.
Ile kosztuje życie na Malcie?uzupełnioneSprawdzone ponownie 7 września 2026Dwie odpowiedzi, a jedna z nich to brak. CZYNSZ jest mierzony dobrze: prywatne najmy mieszkaniowe od 1 stycznia 2020 podlegają rejestracji w Housing Authority, a na koniec 2023 aktywnych było 60 339 umów. Bank Centralny Malty podał medianę czynszu umowy NOWO PODPISANEJ w 2023: €850 miesięcznie, wobec median ofertowych €1 400 na Facebook Marketplace i €1 500 w zagregowanych danych agencji. Zbiory są jednak różne: wśród zarejestrowanych trzy sypialnie lub więcej ma 44%, wśród ofert agencyjnych 53%, a w rejestrze są też przedłużenia z niezmienioną stawką. CAŁA RESZTA nie jest obecnie mierzona: ostatnie zakończone badanie budżetów gospodarstw domowych NSO obejmuje lata 2015–2016. Kolejne zbierano od listopada 2024 do grudnia 2025, publikacja zapowiedziana przed końcem 2026. Ceny, w odróżnieniu od wydatków, liczy się co miesiąc: HICP za marzec 2026 to 2,3% rocznie, rekreacja i kultura 4,6%, restauracje i zakwaterowanie 3,9%.

Źródła

ZEA

Co twierdzi stronaWerdyktCo mówi źródło
Golden Visa przez nieruchomośćpotwierdzoneDLD, „Request for Golden Visa – Investor”; GDRFA, „Issuing a golden residence permit (investors)”.
AED 2 000 000 na dziesięć latuzupełnionePrawda, z zastrzeżeniami, których strona nie zawierała. Nieruchomość nie musi być jedna: GDRFA mówi „jedna lub więcej nieruchomości o wartości nie niższej niż AED 2 000 000”. Kredyt hipoteczny jest dopuszczalny przy zaświadczeniu banku o braku sprzeciwu ze wskazaniem kwoty spłaconej i pozostałej. Współwłasność kwalifikuje się, jeśli sam udział sięga progu.
Nieruchomość w budowiepoprawioneSprawdzone ponownie 30 sierpnia 2026Załącznik do Uchwały Rady Ministrów 65/2022, art. 8, część druga, wprost dopuszcza nieruchomość w budowie — „jedną lub więcej jednostek off the map” za 2 000 000 dirhamów, kupionych od lokalnych spółek wskazanych przez właściwy organ lokalny. Wymóg „entirely constructed” istnieje, ale dotyczy zwykłego zezwolenia właściciela nieruchomości w GDRFA, a nie złotej rezydencji. Dubajski serwis wniosku o złotą wizę wciąż żąda aktu własności, którym rejestracja Oqood dla budowy nie jest: tekst federalny dopuszcza to, na co kanał emiracki nie ma dokumentu.
Krążące kwoty AED 750 000 i AED 1 000 000poprawioneSprawdzone ponownie 30 sierpnia 2026AED 750 000 nigdy nie było progiem złotej wizy. Był to dubajski próg odrębnego zezwolenia — dwuletniej wizy inwestora w nieruchomości — i zniesiono go w kwietniu 2026: jedyny właściciel nie ma już żadnej wartości minimalnej, a udział współwłaściciela musi sięgać AED 400 000. AED 1 000 000 to emerytalna złota wiza od 55. roku życia na pięć lat, a nie krótsza ścieżka inwestorska.
„3–6 tygodni do zezwolenia” — zawyżonepoprawioneDLD publikuje 7–10 dni roboczych, GDRFA około 5 dni roboczych, ICP zezwolenie na wjazd w 2 dni. W praktyce od aktu własności do Emirates ID mija około dwóch do czterech tygodni.
Brak podatku dochodowego od osób fizycznychpotwierdzoneu.ae dosłownie: „The UAE does not levy income tax on individuals”. Podatek CIT 9% i DMTT 15% nie dotyczą dochodów osobistych. VAT wynosi 5%.
„€490 000 po kursie 4,08”poprawioneKurs 23 sierpnia 2026 wynosił około 4,288 dirhama za euro, czyli AED 2 mln ≈ €466 400. Kursu nie wolno wpisywać w liczbę bez daty.
„Ponad to €38 000” — zawyżonepoprawioneSprawdzone ponownie 28 sierpnia 2026Poprzednie brzmienie było błędne podwójnie. Opłata rejestracyjna 4% nie jest praktyką rynkową: ustanawia ją Rezolucja Rady Wykonawczej nr 30 z 2013 roku, pozycja 1 załącznika, jako „4% wartości umowy sprzedaży”, czyli AED 80 000 przy nieruchomości za AED 2 000 000. Artykuł 3 tej samej rezolucji dzieli ją po połowie między kupującego i sprzedającego, „o ile nie uzgodniono inaczej” — to, że płaci ją w całości kupujący, jest zwyczajem, nie normą. Do tego dochodzą akt własności AED 250, opłaty za wiedzę i innowacje AED 20 oraz centrum rejestracyjne AED 4 200 z VAT. Sama złota wiza to AED 9 884,75 (badanie 700, Emirates ID 1 153, pobyt 2 856,75, DLD 4 020, administracyjna 1 155), plus AED 5 774,50 za osobę zależną i jednorazowe AED 318,75 za otwarcie akt rodziny. Prowizja pośrednika 2% jest jedynym składnikiem bez jakiejkolwiek podstawy urzędowej: własny FAQ DLD pozostawia stawkę umowie, a w jej braku przyjętemu zwyczajowi, i żadne prawo ani przepis RERA jej nie ogranicza. Koszty ustalone urzędowo dają około €22 000; €31 000 w tabeli zawiera te 2%, a drugim błędem było twierdzenie, że ich nie zawiera.
Certyfikat rezydencji podatkowej ZEA dla osoby fizycznej: kto go dostaje, co załączyć, ile kosztuje i ile trwauzupełnione2026-09-19Art. 4 decyzji rządu 85/2022 przewiduje trzy niezależne testy: zwykłe miejsce zamieszkania i ośrodek interesów, 183 dni w 12 kolejnych miesiącach albo 90 dni przy obywatelstwie ZEA lub państwa GCC albo ważnym zezwoleniu na pobyt oraz stałym mieszkaniu, zatrudnieniu lub działalności; art. 5 pozwala rezydentowi złożyć wniosek, a art. 6 odsyła do reguły rezydencji danej umowy. Decyzja ministra 27/2023 liczy każdą część dnia, niekoniecznie kolejne (art. 3), pozwala FTA pominąć dni wyjątkowych okoliczności (art. 4) i uznaje za stałe mieszkanie także wynajmowane (art. 5). Decyzja ministra 247/2023 wprowadza certyfikat dla umowy, wskazujący umowę i daty. Przewodnik FTA TPGTR1 (październik 2024, niewiążący) i strona usługi FTA (aktualizacja 11 sierpnia 2026) opisują procedurę: EmaraTax; rok kalendarzowy albo inne 12 miesięcy, bieżący lub miniony, nigdy przyszły; 50 AED przy złożeniu, 1000 AED dla osoby fizycznej bez numeru podatku od osób prawnych albo 500 AED z numerem, 250 AED za wydruk; zwykle 10 dni roboczych; zestaw dokumentów dla każdego testu; poświadczanie formularza innego państwa.

Źródła

Naturalizacja: kolumna, którą trzeba było napisać od nowa

Co twierdzi stronaWerdyktCo mówi źródło
Portugalia — „pięć lat do obywatelstwa”poprawioneSprawdzone ponownie 7 września 2026Lei Orgânica 1/2026 (Diário da República, 18 maja 2026, w mocy od 19 maja) przepisała art. 6(1)(b) Lei 37/81: siedem lat dla obywateli krajów portugalskojęzycznych i UE, dziesięć lat dla pozostałych. Plus egzamin z języka oraz z kultury, historii i symboli państwowych, plus uroczysta deklaracja przywiązania do zasad państwa prawa. Bez mocy wstecznej: sprawy złożone przed wejściem w życie rozstrzyga się według poprzedniego brzmienia (art. 7(2)). A art. 5 tej samej ustawy UCHYLA art. 15(4) Lei 37/81 — ustęp wprowadzony przez Lei Orgânica 1/2024, dzięki któremu czas oczekiwania na zezwolenie na pobyt liczył się wstecz po jego wydaniu. Stąd dwa reżimy: w sprawie zawisłej 19 maja 2026 okres nadal biegnie od daty ZŁOŻENIA wniosku o pobyt; po tej dacie zostaje art. 15(1), czyli legalna obecność na podstawie dowolnego tytułu, wizy lub zezwolenia — a kolejka trwająca od roku do trzech lat już się nie liczy.
Grecja — czy złota wiza liczy się do obywatelstwa?uzupełnioneTrzy progi, a nie jedna liczba — odczytane w tekście jednolitym greckiego MSW 8 września 2026, i żadna strona na tym rynku nie drukuje więcej niż środkowy. TRZY nieprzerwane lata z art. 5(1)(δ) dla czterech kategorii: obywatele państw członkowskich UE, małżonek Greka lub Greczynki Z DZIECKIEM, osoby sprawujące pieczę nad dzieckiem o obywatelstwie greckim urodzonym w Grecji oraz bezpaństwowcy. SIEDEM nieprzerwanych lat dla pozostałych z tytułem z zamkniętej listy art. 5(1)(ε) — zezwolenie inwestorskie jest tam pod αθ. DWANAŚCIE nieprzerwanych lat z art. 5(3) przy każdym innym ważnym tytule poza tymczasowymi. Egzamin to art. 5Α, nie art. 5, i nie podaje poziomu CEFR. A Kodeks wymaga FAKTYCZNEGO pobytu, podczas gdy złota wiza nie wymaga minimalnego — samo zezwolenie okresu nie kumuluje.
Malta — obywatelstwo za inwestycjeuchyloneSprawdzone ponownie 1 września 2026Zamknięte, i nie przez zastąpienie. Po sprawie C-181/23 z 29 kwietnia 2025 Akt XXI z 2025 i L.N. 159 z 2025 ZNOWELIZOWAŁY własne rozporządzenie potępionego programu: S.L. 188.06, obowiązujące od 20 listopada 2020, przepisano na naturalizację za zasługi z art. 10(9) Cap. 188 — nauka i badania, technologie, sport, przedsiębiorczość wraz z tworzeniem miejsc pracy, kultura i sztuka, filantropia. Co najmniej osiem miesięcy pobytu, a formalny wniosek wymaga jeszcze nieruchomości i znajomości języka. Cena nie jest publikowana: „stosuje się opłaty ustalone przez Agencję”. Nadzoruje odrębne Biuro Regulatora z art. 25, 25A i 25B. Zwykła naturalizacja to dwanaście nieprzerwanych miesięcy bezpośrednio przed złożeniem wniosku plus cztery lata wewnątrz sześciu poprzedzających: minimum pięć lat, rozłożone nawet na siedem.
Co to zmienia w porównaniupoprawionePortugalia przestała być najszybszą drogą do paszportu w tym zestawie. Malta (około pięciu lat) i Cypr (cztery do pięciu lat dla wybranych kategorii) są dziś krótsze niż portugalskie dziesięć lat dla obywateli spoza UE i spoza CPLP. Kolumnę trafniej nazwać „naturalizacja przez pobyt jest możliwa” niż „droga do obywatelstwa” — we wszystkich trzech przypadkach wymaga lat rzeczywistego pobytu i egzaminu językowego. W ZEA naturalizacja jest wyjątkowa i na wniosek nominacyjny; posiadanie nieruchomości jej nie uruchamia.

Źródła

Cypr

Co twierdzi stronaWerdyktCo mówi źródło
Próg €300 000 według przepisu 6(2)niepotwierdzoneŹródła wtórne podają €300 000 bez VAT, VAT doliczany osobno; potwierdzony dochód zagraniczny €50 000 rocznie, plus €15 000 na małżonka i €10 000 na każde małoletnie dziecko; ubezpieczenie zdrowotne; coroczne potwierdzenie utrzymania inwestycji i ubezpieczenia; sprzedaż bez natychmiastowego zastąpienia oznacza cofnięcie; zaświadczenia o niekaralności co trzy lata. Kryteria w brzmieniu z 2 maja 2023. Niczego z tego nie udało się odczytać ze źródła pierwotnego.
Opłaty za przeniesienie własnościpoprawioneOpłat za przeniesienie nie pobiera się, gdy zapłacono VAT — a ścieżka 6(2) wymaga nieruchomości z pierwszej sprzedaży, czyli z VAT-em. Zatem należy je usunąć z kosztorysu. Tam, gdzie jednak obowiązują: 1% do €85 000, 3% do €170 000, 5% powyżej.
Obniżona stawka VAT i jej ograniczenianiepotwierdzoneVAT wynosi 19% standardowo i 5% w stawce obniżonej. Ograniczeń stawki obniżonej (130 m² / €350 000) nie udało się potwierdzić.

Nie wskazano żadnego źródła, ponieważ żadnego nie udało się otworzyć. gov.cy odpowiada 403, certyfikat mip.gov.cy wygasł, a PDF urzędu podatkowego jest zamknięty przez robots. Dlatego Cypr stoi w tabeli porównawczej z myślnikami zamiast liczb i nie ma własnej strony: próg stałego pobytu opublikowany bez przeczytania ustawy to dokładnie takie twierdzenie, które krąży, jest przesyłane dalej i nie daje się odwołać. Gdy źródło pierwotne stanie się dostępne, Cypr dostanie i liczby, i stronę w tym samym tygodniu.

Polska: pobyt, nieruchomości i sprawy codzienne osób już tu mieszkających

Co twierdzi stronaWerdyktCo mówi źródło
Terminy w sprawach pobytowych u wojewody są zawieszone do 4 marca 2027uzupełnioneSprawdzone ponownie 15 września 2026Art. 100d ustawy z 12 marca 2022 o pomocy obywatelom Ukrainy: terminy na udzielenie, zmianę i cofnięcie zezwoleń na pobyt czasowy, stały i rezydenta długoterminowego UE w postępowaniach u wojewody nie rozpoczynają się, a rozpoczęte ulegają zawieszeniu. Przepisów o bezczynności nie stosuje się, organowi nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych (ust. 3), a zwłoka w tym okresie nie może być podstawą żadnych środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki — nie tylko ponaglenia (ust. 4). Data brzmiała 30 września 2025, zmieniona na 4 marca 2026 ustawą Dz.U. 2025 poz. 1301 art. 10 pkt 1 i na 4 marca 2027 ustawą Dz.U. 2026 poz. 203 art. 17 pkt 50, w mocy od 5 marca 2026 (art. 54). Przepis mówi o każdym cudzoziemcu, nie tylko o obywatelach Ukrainy. Strona UdSC o tym zawieszeniu 14 września 2026 wciąż podawała 4 marca 2026.
Ponaglenie, 14 dni na odwołanie i organ, który je rozpatrujeuzupełnioneSprawdzone ponownie 14 września 2026Kodeks postępowania administracyjnego, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1691: sprawa wymagająca postępowania wyjaśniającego w ciągu miesiąca, szczególnie skomplikowana w ciągu dwóch (art. 35 § 3); ponaglenie na bezczynność lub przewlekłość wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego, a wniesione przed upływem terminu pozostawia się bez rozpoznania (art. 37); nieusunięcie braków formalnych w terminie nie krótszym niż 7 dni skutkuje pozostawieniem podania bez rozpoznania (art. 64 § 2); odwołanie w terminie 14 dni od doręczenia (art. 127, 129). Organem wyższego stopnia wobec wojewody jest Szef UdSC, art. 22 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach. Termin szczególny dla decyzji o pobycie czasowym to 60 dni, art. 112a, liczony od 27 kwietnia 2026 od kompletnego wniosku lub dokumentów wezwanych przez wojewodę.
Pobyt jest legalny w trakcie postępowania o zezwolenie na pobyt czasowyuzupełnioneSprawdzone ponownie 14 września 2026Jeżeli wniosek złożono nie później niż w ostatnim dniu legalnego pobytu (art. 105 ust. 1 w brzmieniu Dz.U. 2025 poz. 1794) i nie zawiera braków formalnych lub uzupełniono je w terminie, pobyt jest legalny od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, a więc także w toku odwołania (art. 108 ust. 1 pkt 2). Nie w razie zawieszenia postępowania na wniosek strony (art. 108 ust. 2). Od 27 kwietnia 2026 stempel w paszporcie zastępuje elektroniczne zaświadczenie z kodem QR, doręczane przez MOS, bez opłaty (art. 108 ust. 1 pkt 1 i ust. 3–6 w nowym brzmieniu). Wezwania: osobiste stawiennictwo w terminie nie krótszym niż 7 dni (art. 106e), dokumenty — nie krótszym niż 14 dni (art. 106f).
Dokąd trafiają wezwania i kiedy nieodebrane pismo uznaje się za doręczonepoprawioneSprawdzone ponownie 15 września 2026Ten wiersz poprawia nasz własny wpis z 15 września 2026, według którego wezwania przychodzą przez MOS. Przez MOS doręcza się wyłącznie zaświadczenie o złożeniu wniosku (art. 108 ust. 6 ustawy o cudzoziemcach w brzmieniu Dz.U. 2025 poz. 1794), a oficjalna strona MOS podaje, że portal obecnie nie zapewnia dalszej obsługi wniosku. Wezwania doręcza się według Kodeksu: na adres do doręczeń elektronicznych, a w jego braku przesyłką rejestrowaną (art. 39 KPA). Pismo nieodebrane z placówki pocztowej uznaje się za doręczone z upływem ostatniego dnia 14-dniowego przechowania (art. 44 § 4 KPA); elektroniczne nieodebrane w ciągu 14 dni — w dniu następującym po ich upływie (art. 41 ust. 1 pkt 3 i art. 42 ust. 2 ustawy o doręczeniach elektronicznych, Dz.U. 2024 poz. 1045). Zmianę adresu trzeba zgłosić, inaczej doręczenie pod dotychczasowy adres jest skuteczne (art. 41 KPA). Mazowiecki Urząd Wojewódzki wysyła wezwania, terminy pobrania odcisków i termin odbioru karty przez e-Doręczenia.
Praca w trakcie postępowaniauzupełnioneSprawdzone ponownie 15 września 2026Art. 3 ust. 3 pkt 2 ustawy z 20 marca 2025 o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom, Dz.U. 2025 poz. 621, w brzmieniu art. 11 Dz.U. 2025 poz. 1794: cudzoziemiec przebywający legalnie na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach może wykonywać pracę na podstawie zezwolenia na pracę lub oświadczenia wpisanego do ewidencji, jeżeli bezpośrednio przed złożeniem wniosku był uprawniony do pracy w Polsce. Art. 3 ust. 1 pkt 18: swobodny dostęp do rynku pracy trwa w okresie oczekiwania, jeżeli bezpośrednio przed złożeniem wniosku spełniano warunki pkt 14–17. Do spraw wszczętych przed 27 kwietnia 2026 stosuje się dotychczasowe brzmienie z tym samym warunkiem (art. 12 nowelizacji). Sam legalny pobyt nie jest prawem do pracy. Zasad dla statusu UKR tu nie badano.
Stan sprawy: który wojewoda i jakie są oficjalne usługiuzupełnione2026-09-18Zezwolenia na pobyt czasowy udziela wojewoda właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca (art. 104 ust. 1 w brzmieniu Dz.U. 2025 poz. 1794). Odczytane na oficjalnych stronach urzędów 15 września 2026: Poznań prowadzi usługę przyjmującą numer sprawy i kod dostępu, który można uzyskać samodzielnie; Opole — dla wniosków złożonych po 1 stycznia 2024, na podstawie daty urodzenia i numeru telefonu przekazanego urzędowi; Gdańsk i Wrocław prowadzą usługi w domenach urzędów, których wymagań nie dało się odczytać bez JavaScriptu; urząd w Warszawie wskazuje do śledzenia statusu system inPOL; ogólna wyszukiwarka spraw urzędu w Krakowie nie obejmuje spraw cudzoziemców i odsyła do infolinii INFO.OPT. Na oficjalnych stronach urzędów w Łodzi, Katowicach, Szczecinie i Bydgoszczy usługi nie znaleziono. Poprawione 18 września 2026: w Lublinie usługa jest — cudzoziemcy.lublin.uw.gov.pl, „Status sprawy”, wyszukiwanie po roku, numerze sprawy i dacie złożenia wniosku dla każdego rodzaju spraw, także CUKR; urząd w Rzeszowie prowadzi wyszukiwarkę spraw po znaku sprawy od 1 stycznia 2014 r. (sprawa.rzeszow.uw.gov.pl); urząd mazowiecki oprócz inPOL udostępnia „Stan sprawy — weryfikacja statusu sprawy” w e-uslugi.mazowieckie.pl. Oficjalnego słownika nazw statusów nie znaleziono. Strona ma prawo wglądu w akta (art. 73 KPA).
Przed odmową wojewoda musi wskazać, czego brakujeuzupełnioneSprawdzone ponownie 15 września 2026Art. 10 § 1 KPA: przed wydaniem decyzji strona musi mieć możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Art. 79a KPA: w postępowaniu wszczętym na żądanie strony organ, informując o tym, wskazuje przesłanki zależne od strony, które nie zostały spełnione lub wykazane i mogą skutkować decyzją niezgodną z żądaniem; w wyznaczonym terminie strona może przedłożyć dodatkowe dowody. Art. 10 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach: gdy cudzoziemiec przebywa za granicą i nie ustanowił pełnomocnika zamieszkałego w Polsce, art. 73 § 1 i 1a, 79 i 81 KPA nie stosuje się.
Odwołanie od odmowy: 14 dni, bez wzoru i co może orzec Szef Urzędu do Spraw CudzoziemcówuzupełnioneSprawdzone ponownie 15 września 2026Kodeks postępowania administracyjnego, Dz.U. 2025 poz. 1691. Jedno odwołanie — do Szefa UdSC za pośrednictwem wojewody, w terminie 14 dni od doręczenia (art. 127, 129; art. 22 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach). Nie wymaga szczegółowego uzasadnienia — wystarczy, że wynika z niego niezadowolenie strony (art. 128) — ale musi wskazywać osobę, adres i żądanie oraz być podpisane (art. 63). Dnia doręczenia nie wlicza się; termin kończący się w sobotę lub dzień wolny przesuwa się na następny dzień roboczy; jest zachowany przy nadaniu w polskiej placówce operatora wyznaczonego lub wysłaniu na adres do doręczeń elektronicznych organu przed jego upływem (art. 57). Termin uchybiony bez winy przywraca się na prośbę złożoną w ciągu 7 dni od ustania przyczyny, razem z odwołaniem (art. 58). Przed upływem terminu i w toku odwołania wniesionego w terminie decyzja nie podlega wykonaniu (art. 130). Wojewoda może sam uwzględnić odwołanie (art. 132). Szef UdSC utrzymuje decyzję, uchyla i orzeka co do istoty albo uchyla i przekazuje do ponownego rozpatrzenia (art. 138) i nie może orzec na niekorzyść odwołującego się, chyba że decyzja rażąco narusza prawo (art. 139); odwołanie można cofnąć (art. 137) albo zrzec się go, a wtedy decyzja od razu staje się ostateczna (art. 127a). Odmowa wszczęcia postępowania to postanowienie, na które służy zażalenie w 7 dni (art. 61a, 141). Postępowanie odwoławcze w sprawie pobytu czasowego kończy się w 90 dni, liczonych od uzupełnienia braków (art. 112a ust. 4–5 ustawy o cudzoziemcach). Art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy zawiesza terminy w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę; etapu odwoławczego jego treść nie wymienia. MOS, strona „Odwołanie”: odwołania nie wnosi się przez MOS, lecz na piśmie — pocztą lub w biurze podawczym wojewody — albo na adres do doręczeń elektronicznych wojewody; dalsza korespondencja do UdSC; po utrzymaniu odmowy kolejny wniosek złożony w 30-dniowym terminie na wyjazd nie zostanie rozpatrzony.
Po ostatecznej odmowie: 30 dni na wyjazd, bez nowego wniosku i decyzja o zobowiązaniu do powrotuuzupełnioneSprawdzone ponownie 15 września 2026Ustawa o cudzoziemcach, Dz.U. 2025 poz. 1079, art. 299 w brzmieniu Dz.U. 2026 poz. 203 art. 12 pkt 9. Cudzoziemiec jest obowiązany opuścić Polskę w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o odmowie lub umorzeniu postępowania w sprawie pobytu czasowego, stałego lub rezydenta długoterminowego UE albo o cofnięciu zezwolenia stała się ostateczna — a gdy orzekał organ wyższego stopnia, od doręczenia jego decyzji (ust. 6 pkt 1 lit. a); pobyt w tych 30 dniach uważa się za legalny (ust. 7). Obowiązek nie dotyczy posiadacza innego ważnego dokumentu ani osoby, której pobyt jest legalny na podstawie tej lub innej ustawy (ust. 8), a 30 dni nie stosuje się, gdy postępowanie o zobowiązanie do powrotu wszczęto przed odmową (ust. 8a). Wojewoda informuje Straż Graniczną, która ustala przesłanki decyzji o zobowiązaniu do powrotu (ust. 10–11). Wniosek o pobyt czasowy osoby objętej tym obowiązkiem kończy się odmową wszczęcia (art. 99 ust. 1 pkt 9). Decyzję o zobowiązaniu do powrotu wydaje się przy pobycie bez ważnej wizy lub zezwolenia (art. 302 ust. 1 pkt 1–3); określa ona termin dobrowolnego wyjazdu od 8 do 30 dni od doręczenia (art. 315), który można przedłużyć najwyżej do roku ze względu na rodzinę, naukę dzieci lub długość pobytu (art. 316), oraz zakaz wjazdu do Polski i strefy Schengen (art. 318) — w tych przypadkach od 6 miesięcy do 3 lat (art. 319 ust. 1 pkt 1); można od niego odstąpić przy dobrowolnym wyjeździe i wysokim prawdopodobieństwie przestrzegania prawa (art. 318 ust. 1a), a później cofnąć na wniosek (art. 320). Odwołanie od niej — w 7 dni, do Komendanta Głównego Straży Granicznej (art. 321). Nie wydaje się jej małżonkowi obywatela polskiego, chyba że małżeństwo jest fikcyjne lub sprzeciwiają się temu względy bezpieczeństwa (art. 303 ust. 1 pkt 4). Nasze odczytanie, nie przepis: dopóki odmowa nie jest ostateczna, pobyt pozostaje legalny na podstawie art. 108, a art. 99 ust. 1 pkt 9 jeszcze nie działa; odmowa nie kończy też ochrony czasowej posiadacza UKR (art. 109b ustawy o udzielaniu ochrony kończy ją z udzieleniem zezwolenia). Słownik Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego podaje, że przy zrzeczeniu się odwołania pobyt kończy się ostatniego dnia 14 dni; art. 299 ust. 6 liczy 30 dni od ostateczności.
Pobyt bez tytułu prawnego: grzywna, decyzja o powrocie także przy wyjeździe i pomoc w powrocieuzupełnioneSprawdzone ponownie 15 września 2026Ustawa o cudzoziemcach, Dz.U. 2025 poz. 1079. Cudzoziemiec jest obowiązany opuścić Polskę przed upływem okresu pobytu z wizy lub ważności zezwolenia na pobyt czasowy (art. 299 ust. 1, 5). Decyzję o zobowiązaniu do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, który przebywa lub przebywał w Polsce bez ważnej wizy lub dokumentu, jeżeli są wymagane, albo przekroczył okres pobytu w ruchu bezwizowym lub z wizy (art. 302 ust. 1 pkt 1–3) — czas przeszły jest w tekście, więc decyzja jest możliwa także przy przekroczeniu ujawnionym przy wyjeździe; nie wydaje się jej w 30 dniach po ostatecznej odmowie (ust. 2). Przebywanie bez tytułu prawnego, nieokazanie dokumentu na żądanie i niewyjechanie w terminie z decyzji o zobowiązaniu do powrotu to wykroczenia zagrożone grzywną, orzekaną według Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (art. 465 ust. 1 pkt 1, 2, 6, ust. 2); wysokości nie czytano. Przedłużając termin dobrowolnego wyjazdu, organ może zobowiązać do zgłaszania się, wpłaty zabezpieczenia nie niższego niż dwukrotność minimalnego wynagrodzenia, oddania paszportu do depozytu lub zamieszkiwania w wyznaczonym miejscu (art. 317). Komendant Główny Straży Granicznej organizuje pomoc w dobrowolnym powrocie m.in. cudzoziemcowi z decyzją o zobowiązaniu do powrotu z terminem dobrowolnego wyjazdu (art. 334); przy tej pomocy nie ustala się kosztów przymusowego wykonania (art. 336 ust. 1a), a jest ona podstawą cofnięcia zakazu wjazdu (art. 320 ust. 1 pkt 3). Decyzję wykonuje się przymusowo przez doprowadzenie do granicy, gdy cudzoziemiec nie wyjechał w terminie lub zachodzi ryzyko ucieczki (art. 329). Organ tłumaczy podstawę prawną, rozstrzygnięcie i pouczenie o odwołaniu na język zrozumiały dla cudzoziemca (art. 327) i informuje o organizacjach pozarządowych udzielających pomocy prawnej (art. 328).
Skarga do sądu po decyzji Szefa UdSC: 30 dni, 300 zł i bez wstrzymaniauzupełnioneSprawdzone ponownie 15 września 2026Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 143: skarga dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia (art. 52 § 1), w terminie 30 dni od doręczenia decyzji (art. 53 § 1), za pośrednictwem organu, który ją wydał (art. 54 § 1); wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania decyzji, organ może je wstrzymać na wniosek (art. 61 § 1–2). Prawo pomocy — zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego — na wniosek osoby, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów (art. 243–246). Wpis: 300 zł od skarg w sprawach cudzoziemców, paszportów i wiz, § 2 ust. 3 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wpisu, tekst jednolity Dz.U. 2021 poz. 535; zmian po 2017 w rejestrze ELI nie znaleziono. Nasze odczytanie, nie przepis: decyzja Szefa UdSC jest ostateczna (art. 16 § 1 KPA), więc legalny pobyt z art. 108 ustawy o cudzoziemcach kończy się wraz z nią, i nie znaleziono przepisu, który przedłużałby go na czas skargi; 30 dni z art. 299 ust. 6 biegnie od doręczenia.
Wnioski wyłącznie przez MOS od 27 kwietnia 2026uzupełnioneSprawdzone ponownie 15 września 2026Komunikat Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 10 kwietnia 2026, Monitor Polski 2026 poz. 370, na podstawie art. 17 ust. 1 nowelizacji Dz.U. 2025 poz. 1794: dzień wdrożenia to 27 kwietnia 2026, m.in. dla art. 105–106l, 108, części art. 112a, art. 120a ust. 1–3, 202–203i (pobyt stały) i 218a–219i (rezydent długoterminowy UE) ustawy o cudzoziemcach. Jeden wyjątek wart uwagi: wniosek o zmianę zezwolenia na pobyt czasowy i pracę składa się w postaci papierowej, art. 120a ust. 1 w nowym brzmieniu. Dla zezwolenia na pobyt czasowy, art. 106c–106i w nowym brzmieniu: wniosek złożony inaczej niż przez MOS pozostawia się bez rozpoznania; załącznik podmiotu powierzającego pracę lub uczelni wypełniają i podpisują one przez odnośnik wysłany na ich adres e-mail; wnioskodawca dołącza fotografię i odwzorowanie wszystkich stron paszportu oraz podpisuje kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem zaufanym; wniosek uznaje się za złożony z chwilą urzędowego poświadczenia odbioru; następnie wojewoda wzywa do osobistego stawiennictwa w terminie nie krótszym niż 7 dni w celu okazania paszportu, złożenia odcisków i wzoru podpisu, a przy niestawiennictwie lub ich niezłożeniu umarza postępowanie.
Dokumenty do zezwolenia na pobyt czasowy: w MOS, przy stawiennictwie i na wezwanieuzupełnioneSprawdzone ponownie 15 września 2026Ustawa o cudzoziemcach w brzmieniu Dz.U. 2025 poz. 1794: formularz wniosku (art. 106 ust. 1); przy pobycie i pracy, Niebieskiej Karcie i funkcji w zarządzie spółki — załącznik wypełniony przez podmiot powierzający pracę: stanowisko, zawód, miejsce, podstawa prawna, wymiar, wynagrodzenie, obowiązki, okres, PKD, oświadczenie o niekaralności i klauzula prawdziwości (ust. 2); przy studiach — załącznik wypełniony przez uczelnię (ust. 7); fotografia i odwzorowanie wszystkich stron paszportu (art. 106d ust. 1); dokumenty potwierdzające można dołączyć, ale nie trzeba (ust. 2); wezwanie do stawiennictwa w terminie nie krótszym niż 7 dni (art. 106e), do dokumentów — nie krótszym niż 14 dni, z oceną czasu potrzebnego na uzyskanie dokumentu (art. 106f). Strony MOS „Dokumenty”, przeczytane dla pracy, małżonka obywatela RP, połączenia z rodziną, dziecka i studiów, dzielą to na trzy etapy: przesyłane przez MOS; okazywane przy wizycie — oryginał paszportu, inaczej postępowanie zostanie umorzone; pozostałe — na wezwanie wojewody, w oryginale lub kopii poświadczonej przez notariusza, adwokata lub radcę prawnego jako pełnomocnika albo pracownika urzędu na podstawie oryginału. Dokumenty obcojęzyczne z tłumaczeniem przysięgłym na polski; dokumenty muszą być aktualne w dniu wydania decyzji. Dla pracy MOS wymienia załącznik nr 1 podpisywany przez pracodawcę w login.gov.pl, którego warunki muszą być zgodne z umową i aktualne w dniu wydania zezwolenia, oraz dowody 440 zł opłaty skarbowej i 100 zł za kartę przy składaniu; jako dowody — świadectwo pracy od poprzedniego polskiego pracodawcy, ubezpieczenie przy umowie o dzieło, kwalifikacje w zawodzie regulowanym. Dla małżonka obywatela RP: aktualny odpis aktu małżeństwa, kopia dowodu osobistego małżonka lub dokumentu o obywatelstwie i dowody faktycznego charakteru małżeństwa — wspólne zamieszkiwanie, kontakty, świadkowie, dzieci. Dla połączenia z rodziną i dziecka: odpis aktu małżeństwa lub urodzenia wydany nie wcześniej niż 3 miesiące przed złożeniem wniosku, kopia decyzji pobytowej członka rodziny, ubezpieczenie (zaświadczenie z ZUS lub polisa), dochód (umowy, zaświadczenie ZUS o podstawach składek z dokumentem o prawie do pracy, zaświadczenie o emeryturze) i miejsce zamieszkania (zameldowanie, umowa najmu, inna umowa lub oświadczenie osoby uprawnionej do lokalu). Dla studiów: załącznik uczelni, 340 zł i 100 zł przy składaniu, ubezpieczenie, opłata za studia i środki z zamkniętego katalogu, wydane nie wcześniej niż miesiąc przed wnioskiem; obywatel Białorusi nie musi dokumentować kosztów zamieszkania. Strona opłat: opłatę skarbową wpłaca się miastu właściwemu dla siedziby wojewody, a przy braku wpłaty wojewoda wzywa do jej uiszczenia w 7–14 dni i zwraca wniosek; 100 zł za kartę to warunek wydania karty po udzieleniu zezwolenia.
Fotografia do karty pobytuuzupełnioneSprawdzone ponownie 15 września 2026Słownik Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu: kolorowa, ostra, 35 × 45 mm, wykonana nie wcześniej niż 6 miesięcy przed złożeniem wniosku, od wierzchołka głowy do górnej części barków, twarz zajmuje 70–80%, jednolite jasne tło, wzrok na wprost, oczy otwarte i nieprzesłonięte włosami, naturalny wyraz twarzy i zamknięte usta, naturalny kolor skóry, wyraźnie widoczne oczy i źrenice, linia oczu równoległa do górnej krawędzi. Od 27 kwietnia 2026 do wniosku elektronicznego dołącza się plik JPG spełniający te wymogi, o rozdzielczości co najmniej 684 × 883 piksele i wielkości do 2,5 MB, w proporcjach 35 × 45 mm. Cztery fotografie papierowe — do wniosków papierowych składanych z zagranicy o połączenie z rodziną i niektóre inne zezwolenia. Nakrycie głowy zgodne z wyznaniem jest dopuszczalne, jeśli twarz jest w pełni widoczna, wraz z oświadczeniem o przynależności do wspólnoty wyznaniowej. MOS: bez nakrycia głowy i szkieł zaciemniających. Rozporządzenia określającego kryteria nie czytano.
Karta CUKR: kto może złożyć wniosek, do kiedy i na jak długouzupełnioneSprawdzone ponownie 15 września 2026Art. 42c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy: obywatel Ukrainy przebywający legalnie jako beneficjent ochrony czasowej (art. 106 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, odesłanie ustalone Dz.U. 2026 poz. 203 art. 17 pkt 22), ze statusem UKR w dniu 4 czerwca 2025 (data ustalona ustawą Dz.U. 2025 poz. 1301 art. 10 pkt 18), w dniu złożenia wniosku i nieprzerwanie przez co najmniej 365 dni; dziecko urodzone w Polsce, jeżeli kartę wydano matce (art. 42d). Wniosek wyłącznie elektronicznie, w systemie Szefa UdSC, podpisany przez wnioskodawcę kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem zaufanym (art. 42f ust. 5); złożony inaczej pozostawia się bez rozpoznania (ust. 7). Uznaje się go za złożony tylko przy kompletnych danych paszportowych w rejestrze PESEL oraz odciskach palców i podpisie w rejestrze (art. 42g). Złożenie wniosku umarza z mocy prawa niezakończone postępowanie tej osoby o pobyt czasowy (art. 42i w nowym brzmieniu). Właściwość wojewody ustala się w chwili złożenia wniosku (art. 42o). Karta jest ważna 3 lata od wydania (art. 42p); decyzja w terminie 180 dni od kompletnego wniosku (art. 42l w brzmieniu Dz.U. 2026 poz. 203 art. 17 pkt 27); pobyt jest legalny do odbioru karty lub ostatecznej odmowy, jeżeli wniosek złożono do 4 marca 2027 (art. 42x, data ustalona art. 17 pkt 31). Data startu 4 maja 2026: Monitor Polski 2026 poz. 371. FAQ Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego wymienia też niektórych członków rodziny i podpis osobisty wnioskodawcy — żadnego z nich nie ma w treści art. 42c ani 42f.
Karta CUKR po odbiorze i jak utracić zezwolenieuzupełnioneSprawdzone ponownie 15 września 2026Art. 42r: z dniem odbioru karty uprawnienie do pobytu staje się z mocy prawa zezwoleniem na pobyt czasowy na okres ważności karty; karta nieodebrana w ciągu 60 dni od powiadomienia jest unieważniana, a ani opłata za kartę, ani opłata skarbowa nie podlegają zwrotowi. Art. 42t: zezwolenie cofa się, jeżeli posiadacz opuścił Polskę na okres co najmniej 6 miesięcy, a także ze względów bezpieczeństwa lub przy wpisie do wykazu cudzoziemców niepożądanych. Art. 42u: o każdej zmianie miejsca pobytu zawiadamia się wojewodę, który wydał kartę, w terminie 15 dni roboczych, inaczej pisma w późniejszym postępowaniu uważa się za doręczone pod dotychczasowym adresem. Art. 42v i 42w: zezwolenie na pracę nie jest wymagane, a działalność gospodarczą można prowadzić na zasadach obywateli polskich. Ochrona czasowa wygasa z udzieleniem zezwolenia na pobyt czasowy (art. 109b ust. 1 pkt 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony). Ze stron urzędów, nie z ustaw: okres na karcie wlicza się do pięciu lat wymaganych do pobytu rezydenta długoterminowego UE od dnia odbioru, a okres ze statusem UKR — nie (urzędy wojewódzkie w Gdańsku i Poznaniu); kolejne zezwolenie na zasadach ogólnych (Gdańsk).
Pobyt ze statusem UKR: do 4 marca 2027 czy do 4 marca 2028uzupełnioneSprawdzone ponownie 15 września 2026Art. 106 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony w brzmieniu Dz.U. 2026 poz. 203 art. 4: pobyt beneficjenta ochrony czasowej uznaje się za legalny od dnia wjazdu do dnia, w którym decyzja Rady UE o masowym napływie zachowuje moc, chyba że ustawa stanowi inaczej; art. 1–4a ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, gdzie był wcześniejszy termin, uchylono (art. 17 pkt 1). Strona UdSC z 6 sierpnia 2026: decyzja wykonawcza Rady (UE) 2026/1912 z 30 lipca 2026, w mocy od 5 sierpnia 2026, przedłuża ochronę czasową do 4 marca 2028, a nowym beneficjentom przyznaje się ją tylko po wypełnieniu obowiązków wojskowych w Ukrainie, z wyjątkiem osób korzystających z ochrony 4 sierpnia 2026 i zachowujących ją nieprzerwanie; kopia tego komunikatu na stronie Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego podaje 31 i 30 lipca. W przeczytanych ustawach nie znaleziono innego terminu samego pobytu, więc według tekstu legalny pobyt UKR biegnie razem z decyzją; to odczytanie odesłania, a nie data wydrukowana w ustawie. FAQ Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego wciąż podaje 4 marca 2027. Termin złożenia wniosku o kartę CUKR, 4 marca 2027, to odrębny, wyraźny przepis (art. 42x) i przedłużenie unijne go nie przesuwa. EUR-Lex odrzucił automatyczny odczyt.
Wyjazd z Polski w trakcie postępowania i reguła 30 dniuzupełnioneSprawdzone ponownie 14 września 2026Oficjalne odpowiedzi Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego (BIP, 14 sierpnia 2020): stempel potwierdzający złożenie wniosku nie uprawnia do podróżowania; można wyjechać do kraju pochodzenia, ale nie uprawnia do ponownego wjazdu do Polski. Odpowiedź dotyczy stempla. Zaświadczenie, które zastąpiło go 27 kwietnia 2026, zawiera zgodnie z art. 108 ust. 3 dane posiadacza, fakt złożenia wniosku i treść o legalności pobytu, a nie zawiera uprawnienia do przekraczania granicy — to odczytanie treści dokumentu, a nie wyraźny przepis. Ochrona czasowa wygasa, jeżeli cudzoziemiec opuścił Polskę na okres powyżej 30 dni, oraz w dniu udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, stały lub rezydenta długoterminowego UE, art. 109b ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, dodany ustawą Dz.U. 2026 poz. 203 art. 4 pkt 5.
Pięć lat w Polsce prowadzi do zezwolenia rezydenta długoterminowego UE, a nie do „pobytu stałego”uzupełnioneSprawdzone ponownie 14 września 2026Art. 211 ustawy o cudzoziemcach: zezwolenie rezydenta długoterminowego UE po 5 latach legalnego i nieprzerwanego pobytu bezpośrednio przed wnioskiem, przy stabilnym i regularnym dochodzie, ubezpieczeniu zdrowotnym i znajomości polskiego na poziomie B1 lub polskiej szkole albo studiach po polsku. Dochód musi przekraczać próg z pomocy społecznej na wnioskodawcę i każdego członka rodziny na utrzymaniu (art. 140 ust. 2 przez art. 211 ust. 2) i być spełniany przez ostatnie 3 lata; próg od 1 stycznia 2025 wynosi 1010 zł dla osoby samotnie gospodarującej i 823 zł na osobę w rodzinie, rozporządzenie Rady Ministrów Dz.U. 2024 poz. 1044. Zezwolenie na pobyt stały z art. 195 udzielane jest z określonych podstaw — m.in. polskie pochodzenie, ważna Karta Polaka, trzy lata małżeństwa z obywatelem polskim i dwa lata pobytu czasowego z tego tytułu, pięć lat ze statusem uchodźcy.
Pobyt stały i rezydent długoterminowy UE: wniosek, przerwy, utrata i kartauzupełnioneSprawdzone ponownie 15 września 2026Ustawa o cudzoziemcach, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1079, z nowelizacją MOS Dz.U. 2025 poz. 1794. Zezwolenia na pobyt stały (art. 195) udziela się z wymienionych podstaw, m.in. dziecku obywatela polskiego lub posiadacza pobytu stałego albo rezydenta, osobie polskiego pochodzenia, posiadaczowi ważnej Karty Polaka, po 3 latach małżeństwa z obywatelem polskim i 2 latach nieprzerwanego pobytu czasowego z tego tytułu bezpośrednio przed wnioskiem, po 4 latach na zezwoleniu na pobyt czasowy i pracę w zawodzie pożądanym dla polskiej gospodarki (art. 114 ust. 1a) ze stabilnym dochodem, po 5 latach ze statusem uchodźcy lub 10 na pobycie tolerowanym. Pobyt jest nieprzerwany, jeżeli żadna przerwa nie przekroczyła 6 miesięcy, a łącznie 10 miesięcy, z wyjątkami m.in. dla pracy u polskiego pracodawcy za granicą (art. 195 ust. 4, art. 212 ust. 3–4). Wniosek wyłącznie przez MOS, z kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem zaufanym (art. 203c–d, 219c–d); wnioskodawca o pobyt rezydenta przedstawia aktualny tytuł prawny do lokalu, a umowa użyczenia liczy się tylko od bliskiej rodziny (art. 219a). Niestawiennictwo, niezłożenie odcisków lub podpisu, nieokazanie paszportu — umorzenie postępowania (art. 203i, 219i). Decyzja w 6 miesięcy, odwołanie w 90 dni (art. 210, dla obu przez art. 223); u wojewody termin zawieszony do 4 marca 2027 (art. 100d). Nie można złożyć wniosku, przebywając na ochronie czasowej lub studiach (art. 213), ani ubiegać się o pobyt stały, mając status rezydenta (art. 196); pobyt stały wygasa z udzieleniem zezwolenia rezydenta (art. 200). Utrata: pobyt stały — ponad 6 lat poza Polską, skazanie na co najmniej 3 lata, rozwód w ciągu 2 lat przy zezwoleniu z tytułu małżeństwa (art. 199); rezydent — ponad 6 lat poza Polską lub 12 kolejnych miesięcy poza UE (art. 215). Zezwolenia są bezterminowe; karta ważna 10 lat dla pobytu stałego i 5 dla rezydenta (art. 243). Oba dają swobodny dostęp do rynku pracy (Dz.U. 2025 poz. 621, art. 3 ust. 1 pkt 6–7). Czy do pięciu lat wlicza się dawny okres ze statusem UKR, art. 212 nie mówi; strony urzędów w Gdańsku i Poznaniu podają, że nie.
Obywatelstwo: dziś trzy lata i co zmieniłyby projekty o dziesięciu latachuzupełnioneSprawdzone ponownie 15 września 2026Art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy o obywatelstwie polskim, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1611: uznanie po 3 latach nieprzerwanego pobytu na podstawie zezwolenia na pobyt stały lub rezydenta długoterminowego UE, przy stabilnym dochodzie i tytule prawnym do lokalu; 2 lata przy trzech latach małżeństwa z obywatelem polskim lub bezpaństwowości (pkt 2); 1 rok na pobycie stałym uzyskanym w związku z polskim pochodzeniem lub Kartą Polaka (pkt 7). Polski na poziomie B1 poświadczony urzędowo lub szkoła w Polsce (ust. 2). Dane Sejmu: poselski projekt, druk 1888, wydłużający okres z 3 do 10 lat oraz pozostałe okresy z art. 30, odrzucony w pierwszym czytaniu 9 stycznia 2026, 240 do 200. Otwarte są dwa projekty podnoszące pkt 1 z 3 do 10 lat, oba w art. 2 zachowują dotychczasowe brzmienie dla postępowań już wszczętych: poselski druk 1273, wniesiony 5 maja 2025, skierowany do komisji 10 czerwca 2025, ze stanowiskiem rządu z 21 sierpnia 2025, którego treść jest skanem i nie została odczytana; oraz prezydencki druk 1759, wniesiony 29 września 2025, skierowany do komisji 4 listopada 2025. Do 15 września 2026 żaden nie ruszył. Opłata za decyzję to 1000 zł, ustawa o opłacie skarbowej Dz.U. 2025 poz. 1154, załącznik, poz. 26.
Obywatelstwo: uznanie u wojewody czy nadanie przez PrezydentauzupełnioneSprawdzone ponownie 15 września 2026Ustawa o obywatelstwie polskim, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1611. Uznanie (art. 30 ust. 1) obejmuje też 2 lata na pobycie stałym lub rezydenta dla małżonka obywatela polskiego od co najmniej 3 lat albo bezpaństwowca, 2 lata na pobycie stałym uzyskanym w związku ze statusem uchodźcy, 10 lat legalnego nieprzerwanego pobytu z takim zezwoleniem, dochodem i lokalem oraz 1 rok na pobycie stałym uzyskanym w związku z polskim pochodzeniem lub Kartą Polaka. Znajomość polskiego potwierdza urzędowe poświadczenie B1 albo świadectwo szkoły w Polsce lub szkoły z polskim językiem wykładowym za granicą (ust. 2–2a); dyplomu uczelni w tym wykazie nie ma. Nieprzerwaność według art. 195 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach (ust. 3). Wniosek składa się do wojewody właściwego ze względu na miejsce zamieszkania (art. 34, 36); decyzja w terminie 6 miesięcy od wpływu (art. 10 ust. 3a, od 1 sierpnia 2025), organem wyższego stopnia jest minister spraw wewnętrznych (ust. 4); art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy nie wymienia spraw obywatelskich. Uznanie rodziców obejmuje małoletnich pod ich władzą, dziecko powyżej 16 lat wyraża zgodę (art. 7–8). Prezydent może nadać obywatelstwo bez ustawowych warunków (art. 18), na wniosek złożony za pośrednictwem wojewody lub konsula (art. 21), postanowieniem, do którego nie stosuje się KPA ani kontroli sądowej (art. 10 ust. 1); obywatelstwo nabywa się w dniu postanowienia (art. 26). Wniosek do Prezydenta umarza toczące się postępowanie o uznanie (art. 23), a wniosek o uznanie złożony w toku postępowania u Prezydenta sam podlega umorzeniu (art. 35 ust. 1). Obywatel polski mający inne obywatelstwo ma te same prawa i obowiązki i nie może powoływać się na nie wobec władz polskich (art. 3). Opłata skarbowa: 1000 zł za decyzję o uznaniu, 277 zł za potwierdzenie obywatelstwa, 1669 zł za złożenie wniosku do Prezydenta (załącznik, poz. 26, 27, 27a).
Nabycie nieruchomości w Polsce przez cudzoziemca: kiedy potrzebne jest zezwolenie MSWiAuzupełnione2026-09-16Ustawa z 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, tekst jednolity Dz.U. 2017 poz. 2278. Nabycie przez cudzoziemca wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych, jeżeli sprzeciwu nie wniesie Minister Obrony Narodowej, a przy nieruchomościach rolnych także minister właściwy do spraw rozwoju wsi; sprzeciw w terminie 14 dni od doręczenia wystąpienia, z możliwością przedłużenia do 2 miesięcy (art. 1 ust. 1–1a). Cudzoziemcem jest osoba fizyczna bez obywatelstwa polskiego, osoba prawna z siedzibą za granicą, spółka takich osób za granicą oraz spółka z siedzibą w Polsce kontrolowana bezpośrednio lub pośrednio przez nie — kontrola to powyżej 50% głosów lub pozycja dominująca (art. 1 ust. 2–3). Nabyciem jest nabycie własności lub użytkowania wieczystego na podstawie każdego zdarzenia prawnego (ust. 4). Zezwolenie wydaje się, jeżeli nabycie nie zagraża obronności, bezpieczeństwu państwa ani porządkowi publicznemu, a cudzoziemiec wykaże więzi z Polską: narodowość lub pochodzenie polskie, małżeństwo z obywatelem RP, zezwolenie na pobyt czasowy (poza art. 176 i 181 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach), pobyt stały lub rezydenta długoterminowego UE, członkostwo w organie zarządzającym takiej spółki, wykonywanie działalności gospodarczej lub rolniczej w Polsce (art. 1a ust. 1–2). Powierzchnia na potrzeby życiowe nie może przekroczyć 0,5 ha (ust. 5). Zezwolenie wskazuje nabywcę, zbywcę i przedmiot, może określać warunki specjalne (art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1) i jest ważne dwa lata (art. 3 ust. 2); w specjalnej strefie ekonomicznej decyzja w miesiąc (art. 3a); możliwa jest promesa ważna rok, w czasie której nie można odmówić zezwolenia, chyba że zmienił się stan faktyczny (art. 3d). Nabycie udziałów, w wyniku którego spółka będąca właścicielem nieruchomości staje się kontrolowana, wymaga zezwolenia (art. 3e). Bez zezwolenia nie dokonuje się czynności prawnych ani wpisów (art. 5), a nabycie wbrew ustawie jest nieważne; o nieważności orzeka sąd, także na żądanie wójta, starosty, marszałka, wojewody lub ministra (art. 6). Opłata skarbowa 1570 zł, załącznik część III poz. 8 ustawy o opłacie skarbowej, Dz.U. 2025 poz. 1154.
Kiedy cudzoziemiec nie potrzebuje zezwolenia — i strefa nadgraniczna, w której zwolnienia nie działająuzupełnione2026-09-16Art. 8 ust. 1 ustawy z 1920 r.: zezwolenia nie wymaga nabycie samodzielnego lokalu mieszkalnego w rozumieniu ustawy o własności lokali ani samodzielnego lokalu garażowego związanego z potrzebami mieszkaniowymi; nabycie przez cudzoziemca mieszkającego w Polsce co najmniej 5 lat od udzielenia mu pobytu stałego lub rezydenta długoterminowego UE; przez małżonka obywatela polskiego mieszkającego w Polsce co najmniej 2 lata od takiego zezwolenia, jeżeli nieruchomość wejdzie do wspólności ustawowej; przez osobę uprawnioną w dniu nabycia do dziedziczenia ustawowego po zbywcy, gdy zbywca jest właścicielem co najmniej 5 lat; przez spółkę kontrolowaną z siedzibą w Polsce na cele statutowe — nieruchomości niezabudowane do 0,4 ha łącznie na obszarze miast; oraz w dwóch przypadkach bankowych. Nabycie drugiego domu — nieruchomości pod zabudowę mieszkaniową lub cele rekreacyjno-wypoczynkowe, która nie będzie stałym miejscem zamieszkania — nie korzysta ze zwolnienia dla lokalu (art. 1 ust. 5). Obywatele i przedsiębiorcy EOG i Szwajcarii nie potrzebują zezwolenia, z przejściowymi wyjątkami dla nieruchomości rolnych i leśnych przez 12 lat i dla drugiego domu przez 5 lat od przystąpienia Polski do UE 1 maja 2004 (art. 8 ust. 2, 2a); według naszego wyliczenia oba okresy upłynęły, więc zwolnienie jest dziś bezwarunkowe — to wyliczenie, nie zdanie ustawy. ⚠ Zwolnień z ust. 1 nie stosuje się do nieruchomości w strefie nadgranicznej ani do gruntów rolnych powyżej 1 ha (art. 8 ust. 3) — tam zezwolenia wymaga nawet lokal. Strefa nadgraniczna obejmuje cały obszar gmin przyległych do granicy państwowej lub brzegu morskiego, a gdy jest węższa niż 15 km — także gmin sąsiednich; wykaz ogłasza minister (art. 12 ustawy o ochronie granicy państwowej, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 919). Dziedziczenie ustawowe nie wymaga zezwolenia; spadkobierca testamentowy, który nie uzyska zezwolenia w ciągu dwóch lat od otwarcia spadku, traci nieruchomość na rzecz spadkobierców ustawowych (art. 7 ust. 2–3). Minister prowadzi rejestr nabyć z zezwoleniem i bez (art. 8 ust. 4) i co roku do 31 marca składa Sejmowi sprawozdanie (art. 4). Notariusz przesyła wypis ministrowi w 7 dni (art. 8a ust. 1); po upływie trzech miesięcy od 18 sierpnia 2026 — według naszego wyliczenia od 19 listopada 2026 — nowelizacja Dz.U. 2026 poz. 1099 nakazuje notariuszowi umieszczać te dokumenty w Repozytorium i pobierać za to opłatę od stron, w wysokości określonej rozporządzeniem.
Ile kosztuje zakup: podatek od czynności, taksa notarialna i opłaty wieczystoksięgoweuzupełnione2026-09-16Ustawa o PCC, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 191: sprzedaż nieruchomości, użytkowania wieczystego i spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu jest opodatkowana stawką 2%, inne prawa majątkowe 1%, hipoteka na kwotę nieustaloną 19 zł, poza tym 0,1% (art. 7 ust. 1 pkt 1 i 7); podatek ciąży na kupującym (art. 4 pkt 1) i liczy się od wartości rynkowej, a nie od ceny wpisanej do umowy (art. 6 ust. 1 pkt 1 i ust. 2); gdy wartość ustalona z opinią biegłego różni się o więcej niż 33% od podanej, koszty opinii ponosi podatnik (ust. 3–4). Stawka 20% dotyczy czynności ujawnionej dopiero w toku kontroli lub postępowania (art. 7 ust. 5). Podatek deklaruje się i płaci w 14 dni, z wyłączeniem przypadków poboru przez płatnika — a przy akcie notarialnym płatnikiem jest notariusz, który uzależnia dokonanie czynności od zapłaty (art. 10 ust. 1, 2, 3). Czynność opodatkowana VAT nie podlega PCC, podobnie jak czynność, przy której strona jest z VAT zwolniona — ale umowy sprzedaży nieruchomości, użytkowania wieczystego i praw spółdzielczych wyłączono z tego drugiego członu i pozostają opodatkowane (art. 2 pkt 4). Zwolnione: pierwsze mieszkanie, gdy kupującym jest osoba fizyczna, której wcześniej takie prawo nie przysługiwało, chyba że udział odziedziczony nie przekraczał 50% (art. 9 pkt 17); oraz grunty tworzące lub powiększające gospodarstwo rolne od 11 do 300 ha prowadzone przez 5 lat, jako pomoc de minimis (art. 9 pkt 2). Szósty i każdy kolejny lokal kupiony od tego samego sprzedawcy w jednej inwestycji, opodatkowany VAT — 6% (art. 7a). Ustawa o VAT, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 775: stawka podstawowa 23%, obniżona 8%, dopóki wydatki obronne przekraczają 3% PKB (art. 146ef ust. 1 pkt 1–2); 8% obejmuje budownictwo objęte społecznym programem mieszkaniowym, z którego wyłączono domy powyżej 300 m² i lokale powyżej 150 m², a nadwyżkę powierzchni opodatkowano stawką podstawową (art. 41 ust. 12, 12a–12c). Taksa notarialna, Dz.U. 2024 poz. 1566: maksymalnie 1010 zł + 0,4% od nadwyżki powyżej 60 000 zł do 1 000 000 zł; 4770 zł + 0,2% powyżej 1 000 000; 6770 zł + 0,25% powyżej 2 000 000, nie więcej niż 10 000 zł (§ 3). Sprzedaż lokalu mieszkalnego oraz domu z gruntem to połowa (§ 6 pkt 18–19), akt ustanawiający hipotekę pod kredyt mieszkaniowy jedna czwarta (§ 7 ust. 1 pkt 1); wypisy 6 zł za każdą rozpoczętą stronę (§ 12). To stawki maksymalne i netto — rozporządzenie o VAT nie mówi nic. Opłaty sądowe, ustawa o kosztach sądowych, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1228: 200 zł od wniosku o wpis własności, użytkowania wieczystego lub ograniczonego prawa rzeczowego, proporcjonalnie przy udziale, nie mniej niż 100 zł, 150 zł przy dziedziczeniu, dziale spadku, podziale majątku wspólnego i nieruchomości rolnej do 5 ha; 100 zł za założenie księgi, połączenie, odłączenie, sprostowanie działu I-O i wpis ostrzeżenia; połowa opłaty za wykreślenie (art. 42–46).
Inkubatory przedsiębiorczości: akademicki z ustawy, umowny, prawo do pracy i uprawnienie PIP od 2026 r.uzupełnione2026-09-17Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1571, art. 148: uczelnie mogą prowadzić akademickie inkubatory przedsiębiorczości w celu wspierania działalności gospodarczej pracowników, doktorantów i studentów, w formie jednostki ogólnouczelnianej działającej na podstawie regulaminu senatu albo spółki kapitałowej. Komercyjny „inkubator” dla cudzoziemców nie ma formy ustawowej: to podmiot prowadzący działalność we własnym imieniu na podstawie umowy cywilnoprawnej z daną osobą, w granicach swobody umów (art. 353¹ KC). Kodeks pracy, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 277, art. 22: praca określonego rodzaju na rzecz pracodawcy, pod jego kierownictwem, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym, za wynagrodzeniem jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy bez względu na nazwę umowy, a zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu tych warunków jest niedopuszczalne (§ 1, 1¹, 1²). Ustawa z 11 marca 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 473, ogłoszona 7 kwietnia 2026, w życie po 3 miesiącach (art. 20) — według naszego wyliczenia 8 lipca 2026: organy PIP mogą, po umożliwieniu stronom zajęcia stanowiska, wydać polecenie usunięcia naruszeń, gdy dominują cechy stosunku pracy (nowy art. 11 ust. 2 ustawy o PIP), a w razie jego niewykonania okręgowy inspektor stwierdza decyzją istnienie stosunku pracy (art. 11 ust. 1 pkt 7a); decyzja od dnia wydania wywołuje skutki stwierdzenia stosunku pracy w prawie pracy, podatkowym, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego (art. 34 ust. 2j); kontrolą objęci są także niebędący pracodawcami przedsiębiorcy, na rzecz których pracują osoby fizyczne, w tym samozatrudnieni, bez względu na podstawę (art. 13 pkt 1); Główny Inspektor Pracy wydaje interpretacje indywidualne, czy stosunek jest stosunkiem pracy (art. 14b); odwołanie do sądu pracy wnosi się za pośrednictwem okręgowego inspektora w terminie miesiąca od doręczenia (art. 477⁷b KPC, dodany art. 2). Ustawa o powierzaniu pracy cudzoziemcom, Dz.U. 2025 poz. 621: ustawy nie stosuje się do pracy cudzoziemca wpisanego do CEIDG wykonywanej na podstawie umowy cywilnoprawnej w ramach jego działalności (art. 1 ust. 4 pkt 1); umowa cywilnoprawna jest jedną z podstaw powierzenia pracy (art. 5 ust. 4); powierzenie i wykonywanie pracy bez podstawy pobytu uprawniającej do pracy, bez wymaganego zezwolenia lub oświadczenia wpisanego do ewidencji albo na innych warunkach niż w zezwoleniu na pobyt czasowy i pracę jest nielegalne (art. 2 pkt 2–3). Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 6 ust. 1 pkt 4: osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, z zastrzeżeniem art. 8 i 9 oraz ust. 4.
PESEL cudzoziemca: z urzędu przy zameldowaniu, na wniosek i status UKRuzupełnione2026-09-17Ustawa o ewidencji ludności, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 384 (stan prawny na 10 marca 2026 r., z Dz.U. 2025 poz. 1794 i Dz.U. 2026 poz. 203): w rejestrze PESEL gromadzi się dane cudzoziemców zamieszkujących w Polsce i osób obowiązanych do posiadania numeru na podstawie odrębnych przepisów (art. 7). PESEL to jedenaście cyfr: data urodzenia, numer porządkowy z oznaczeniem płci w ostatniej cyfrze i liczba kontrolna (art. 15). Numer nadaje się z urzędu, a osobie obowiązanej odrębnymi przepisami — na wniosek; nadaje go minister właściwy do spraw informatyzacji (art. 16); organ gminy właściwy do zameldowania występuje o nadanie z urzędu (art. 17 ust. 1 pkt 2). Wniosek składa się na piśmie w postaci papierowej z własnoręcznym podpisem do dowolnego organu gminy; cudzoziemiec spoza UE, EFTA-EOG i Szwajcarii, niebędący członkiem rodziny takiego obywatela ani obywatelem Zjednoczonego Królestwa objętym umową o wystąpieniu, stawia się osobiście, z wyjątkiem dzieci urodzonych w Polsce (art. 18 ust. 1–1a); wniosek wskazuje podstawę prawną i udokumentowane dane, braki usuwa się w 7 dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania (ust. 2–3). Numer zmienia się tylko przy sprostowaniu daty urodzenia, zmianie płci oraz omyłce lub wprowadzeniu w błąd przy nadaniu (art. 19). Wgląd do własnych danych — przez usługę elektroniczną po uwierzytelnieniu; zaświadczenie z rejestru PESEL wydaje dowolny organ gminy (art. 45 ust. 1, 2a). Rozdział 5a: beneficjentowi ochrony czasowej PESEL nadaje się na osobiście złożony wniosek papierowy, z fotografią i odciskami palców od 6. roku życia, z oświadczeniami pod rygorem odpowiedzialności karnej; odmowa z powodu fotografii lub braku odcisków — decyzja, od której nie służy odwołanie; status UKR może zostać zmieniony na podstawie oświadczenia o wyjeździe do państwa Schengen i nadany ponownie na nowy wniosek z datą ponownego wjazdu (art. 44a ust. 1, 3, 6, 9–11, 19–20, 23; art. 44b ust. 1). Ustawa o informatyzacji, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1703, art. 20c ust. 1: wszystkie sposoby potwierdzenia profilu zaufanego opierają się na dokumencie, certyfikacie lub środku bankowym zawierającym numer PESEL. Ustawa o cudzoziemcach, art. 244 ust. 1 pkt 7: w karcie pobytu umieszcza się numer PESEL, jeżeli został nadany. gov.pl (aktualizacja 26 marca 2026): usługa jest bezpłatna, wniosek przyjmowany od razu, wpisuje się faktyczną podstawę prawną obowiązku posiadania numeru, a urząd wymagający PESEL powinien ją wskazać.
Obowiązek meldunkowy cudzoziemca: terminy, dokumenty, opłata, grzywna i karta pobytuuzupełnione2026-09-17Ustawa o ewidencji ludności, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 384: obowiązek meldunkowy to zameldowanie w miejscu pobytu stałego lub czasowego, wymeldowanie oraz zgłoszenie wyjazdu za granicę i powrotu (art. 24 ust. 2); cudzoziemiec wykonuje go na zasadach art. 24, 25 ust. 1–3, 26, 27 ust. 2, 28 i 30–39 (art. 40 ust. 1); obywatele UE, EFTA-EOG, Szwajcarii i członkowie ich rodzin meldują się najpóźniej w 30. dniu od przybycia do miejsca (art. 41 ust. 1–2a), pozostali cudzoziemcy najpóźniej czwartego dnia (ust. 3), a deklarowany okres pobytu czasowego nie może przekraczać okresu legalnego pobytu (ust. 4); cudzoziemcy przebywający nie dłużej niż 30 dni są zwolnieni (art. 42 ust. 2). Od 1 stycznia 2026 r. cudzoziemiec spoza UE bez numeru PESEL melduje się osobiście (art. 40 ust. 3). Do zameldowania na pobyt stały potrzebna jest karta pobytu stałego lub rezydenta długoterminowego UE, status uchodźcy, ochrona uzupełniająca, zgoda humanitarna lub na pobyt tolerowany (art. 43 ust. 1); na pobyt czasowy — wiza, a przy ruchu bezwizowym lub pobycie w toku postępowania — dokument podróży, albo karta pobytu lub decyzja (ust. 3); ust. 5 (inny dokument tożsamości w szczególnie uzasadnionym przypadku) stosuje się od dnia wskazanego w komunikacie ministra spraw wewnętrznych (Dz.U. 2025 poz. 1794, art. 17). Zameldowanie papierowe — w gminie położenia nieruchomości, z potwierdzeniem właściciela na formularzu i okazaniem jego tytułu prawnego; elektroniczne — z podpisem kwalifikowanym, zaufanym lub osobistym i dołączonym tytułem prawnym wnioskodawcy (umowa cywilnoprawna, odpis lub wyciąg z księgi wieczystej, decyzja, orzeczenie) albo oświadczeniem właściciela (art. 28 ust. 1–2d). Wątpliwości rozstrzyga się decyzją (art. 31). Zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt stały wydaje się z urzędu, na pobyt czasowy na wniosek; jest ważne do zmiany miejsca zameldowania i nie dłużej niż do upływu terminu (art. 32 ust. 1, 2, 4). Opuszczając miejsce, trzeba się wymeldować, także razem z nowym zameldowaniem; gmina może wymeldować decyzją (art. 33 ust. 1, 3; art. 35); wyjazd powyżej 6 miesięcy zgłasza się najpóźniej w dniu opuszczenia miejsca (art. 36 ust. 2–3). Cudzoziemiec spoza UE niedopełniający obowiązku podlega karze grzywny, z wyjątkiem członków rodzin obywateli UE, w trybie kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (art. 59–60). Kodeks wykroczeń, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 734: grzywna od 20 do 5000 zł, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 24 § 1); art. 147 w rozdziale o wykroczeniach przeciwko obowiązkowi ewidencji jest uchylony. Ustawa o opłacie skarbowej, Dz.U. 2025 poz. 1154, załącznik część II poz. 21: pozostałe zaświadczenia — 17 zł. Ustawa o cudzoziemcach, art. 244 ust. 1 pkt 3 i ust. 4: w karcie umieszcza się adres zameldowania, a nie umieszcza go, gdy cudzoziemiec nie zameldował się w miejscu pobytu czasowego trwającego ponad 2 miesiące. Kodeks karny, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 383, art. 272: wyłudzenie poświadczenia nieprawdy przez podstępne wprowadzenie w błąd funkcjonariusza — do lat 3. Strony gov.pl dla cudzoziemców (pobyt stały i czasowy): zameldowanie jest bezpłatne, zaświadczenie o pobycie czasowym kosztuje 17 zł, chyba że system melduje automatycznie; gdy właściciel nie potwierdza pobytu, gmina prowadzi postępowanie i melduje decyzją. Te same strony podają termin 30 dni i próg trzech miesięcy, które ustawa stosuje do obywateli UE i Polski, a nie do pozostałych cudzoziemców.
PIT cudzoziemca: rezydencja, skala, ulga dla młodych i na powrót, ulga na dzieci, zeznanie i zwrotuzupełnione2026-09-17Ustawa o PIT, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 592; Dz.U. 2026 poz. 779, 846 i 1079 nie zmieniają poniższych przepisów. Nieograniczony obowiązek podatkowy ma osoba z ośrodkiem interesów życiowych w Polsce lub przebywająca tu ponad 183 dni w roku podatkowym; pozostali płacą tylko od dochodów osiąganych w Polsce (art. 3 ust. 1–2b), z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania (art. 4a). Skala: 12% minus kwota zmniejszająca podatek 3600 zł do 120 000 zł; 10 800 zł plus 32% nadwyżki (art. 27 ust. 1). Koszty pracownicze: 250 zł miesięcznie, 300 zł przy zamieszkaniu poza miejscowością zakładu pracy (art. 22 ust. 2). Płatnik pobiera zaliczki co miesiąc (art. 32 ust. 1) i pomniejsza je o 1/12 kwoty zmniejszającej tylko na oświadczenie podatnika (ust. 3). Zwolnione do 85 528 zł rocznie: przychody ze stosunku pracy, umów zlecenia, praktyk absolwenckich, stażu uczniowskiego i zasiłku macierzyńskiego osoby do 26. roku życia (art. 21 ust. 1 pkt 148); te same przychody oraz z działalności osoby, która przeniosła miejsce zamieszkania do Polski, przez cztery kolejne lata od roku przeniesienia albo następnego (pkt 152), pod warunkami: nieograniczony obowiązek podatkowy w wyniku przeniesienia; brak miejsca zamieszkania w Polsce przez trzy lata kalendarzowe przed rokiem przeniesienia i w tym roku do dnia przeniesienia; obywatelstwo polskie, Karta Polaka albo obywatelstwo UE, EOG, Szwajcarii, albo nieprzerwane zamieszkanie w UE, EOG, Szwajcarii, Australii, Chile, Izraelu, Japonii, Kanadzie, Meksyku, Nowej Zelandii, Korei, Wielkiej Brytanii lub USA, albo co najmniej 5 lat wcześniejszego zamieszkania w Polsce; certyfikat rezydencji lub inny dowód; brak wcześniejszego skorzystania (ust. 43). Suma tych zwolnień nie może przekroczyć 85 528 zł w roku (ust. 44). Ulga na dzieci: 92,67 zł miesięcznie na jedno małoletnie dziecko, gdy dochody małżonków nie przekroczyły 112 000 zł (56 000 zł u osoby samotnej innej niż samotny rodzic), po 92,67 zł na dwoje, a przy trojgu i więcej 92,67, 92,67, 166,67 i 225 zł na pierwsze, drugie, trzecie i czwarte oraz kolejne (art. 27f ust. 2); niewykorzystana część przysługuje do wysokości składek społecznych i zdrowotnych (ust. 8–9). Wspólne opodatkowanie wymaga, by oboje małżonkowie byli polskimi rezydentami albo jeden rezydentem UE, EOG lub Szwajcarii przy co najmniej 75% przychodów opodatkowanych w Polsce i certyfikacie (art. 6 ust. 2, 3a). Zeznanie składa się od 15 lutego do 30 kwietnia, a złożone wcześniej uznaje się za złożone 15 lutego (art. 45 ust. 1); płatnik przesyła informację roczną urzędowi do końca stycznia, podatnikowi do końca lutego (art. 42g ust. 1), w 14 dni na pisemny wniosek przy ustaniu poboru w ciągu roku (art. 39 ust. 2), a zaliczki przekazuje do 20. dnia następnego miesiąca (art. 38 ust. 1). Ordynacja podatkowa, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 622: nadpłata podlega zwrotowi w 3 miesiące od złożenia zeznania albo w 45 dni od złożenia zeznania PIT elektronicznie (art. 77 § 1 pkt 5–5a); certyfikat rezydencji organ wydaje na wniosek (art. 306l).
Kredyt hipoteczny dla cudzoziemca: zdolność kredytowa, waluta, decyzja w 21. dniu, odstąpienie, wcześniejsza spłata, wkład własny i programyuzupełnione2026-09-17Prawo bankowe, Dz.U. 2026 poz. 38, art. 70 ust. 1: bank uzależnia kredyt od zdolności kredytowej; żaden z przeczytanych przepisów nie wiąże kredytu hipotecznego z obywatelstwem ani kartą pobytu. Ustawa o kredycie hipotecznym, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 720 (jedyna późniejsza zmiana, Dz.U. 2026 poz. 1206, dotyczy art. 4 pkt 8): kredyt udziela się wyłącznie w walucie lub indeksowany do waluty, w której konsument uzyskuje większość dochodów lub posiada większość środków lub aktywów, a kredyt walutowy na wniosek przewalutowuje się po średnim kursie NBP (art. 6); sprzedaż wiązana jest zakazana poza bezpłatnym rachunkiem do spłaty, a wymagane ubezpieczenie można wybrać u dowolnego ubezpieczyciela spełniającego minimalny zakres (art. 9 ust. 1–3); decyzję kredytową przekazuje się w 21. dniu od wniosku, chyba że konsument zgodzi się na wcześniejsze przekazanie, stanowi ona ofertę i wiąże kredytodawcę co najmniej 14 dni, z wydłużeniem o skrócony okres (art. 14 ust. 2–6); zdolność kredytową ocenia się przed umową na podstawie informacji od konsumenta i baz danych, nie głównie na podstawie wartości nieruchomości (art. 21 ust. 1–3, 7), a umowa może być zawarta tylko przy pozytywnym wyniku (art. 23 ust. 1); przy odmowie na podstawie bazy danych wskazuje się ją i bezpłatnie przekazuje wynik (art. 24 ust. 1–2); wcześniejsza spłata w każdym czasie, informacja o kosztach na wniosek w 7 dni roboczych (art. 38); koszt maleje o odsetki za skrócony okres (art. 39); rekompensata przy zmiennej stopie tylko w ciągu 36 miesięcy, do rocznych odsetek i 3%, nie wyżej niż bezpośrednie koszty kredytodawcy (art. 40 ust. 2–3, 7), a przy stałej stopie w okresie jej obowiązywania (ust. 6); odstąpienie w 14 dni bez podania przyczyny, wystarczy list polecony lub adres do doręczeń elektronicznych (art. 42), bez kosztów poza odsetkami za okres korzystania (art. 44). Rekomendacja S KNF (tekst ujednolicony, uchwały 492/2019, 173/2020, 242/2023): bank nie powinien kredytować pełnej wartości i powinien żądać wkładu własnego (rek. 10), wniesionego najpóźniej przy uruchomieniu (10.4), nie z kredytu, pożyczki ani dotacji (10.7); LtV przy uruchomieniu do 80%, albo do 90%, gdy część powyżej 80% jest ubezpieczona lub zabezpieczona blokadą środków, zastawem na obligacjach Skarbu Państwa lub NBP, przeniesieniem środków lub środkami IKE/IKZE (15.5); przy gwarantowanych kredytach mieszkaniowych do 100% minus wkład własny (15.5a). Ustawa o rodzinnym kredycie mieszkaniowym, tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1724: rodzinny kredyt mieszkaniowy może zostać udzielony do 31 grudnia 2030 r. (art. 3 ust. 4) kredytobiorcy prowadzącemu gospodarstwo domowe w Polsce bez warunku obywatelstwa (przy gospodarstwie za granicą — obywatelowi polskiemu lub wspólnie z nim), który w ciągu 36 miesięcy nie był stroną innego kredytu hipotecznego na nabycie mieszkania (art. 3 ust. 1), przez bank mający umowę z BGK (ust. 2), jeżeli nikt w gospodarstwie nie ma mieszkania ani domu i nie darował go w ciągu pięciu lat, cena za m² nie przekracza 1,4 (rynek pierwotny) lub 1,3 (wtórny) wskaźnika kosztu odtworzenia, a wkład własny nie przekracza 20% przy zmiennej stopie lub 30% przy stałej na co najmniej pięć lat (art. 5 ust. 1); nie na zakup wyłącznie udziału (art. 4 ust. 1a). Od Dz.U. 2025 poz. 1077 (art. 12, w życie 22 sierpnia 2025 r.) bezpieczny kredyt 2 % może zostać udzielony tylko na wniosek złożony przed tą datą (art. 3 ust. 5).
Zawieszenie i zamknięcie działalności, grzywny sądu rejestrowego i termin PKD 2025uzupełnione2026-09-17Prawo przedsiębiorców, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1480: przedsiębiorca niezatrudniający pracowników (poza przebywającymi na urlopach macierzyńskich, rodzicielskich, wychowawczych i opiekuńczych) może zawiesić działalność (art. 22); wpisany do CEIDG — na czas nieokreślony albo nie krótszy niż 30 dni, wpisany do KRS — od 30 dni do 24 miesięcy (art. 23 ust. 1–2); w okresie zawieszenia nie wykonuje działalności i nie osiąga bieżących przychodów, ale wykonuje wszelkie obowiązki nakazane przepisami, reguluje dawne zobowiązania, uczestniczy w postępowaniach i może być kontrolowany (art. 25); po wykreśleniu z CEIDG osoba fizyczna nie może wykonywać działalności (art. 26). Ustawa o KRS, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 869, z Dz.U. 2025 poz. 1556 i 1792: wnioski o wpis zawieszenia i wznowienia są zwolnione z opłat sądowych (art. 20c ust. 3); bez wniosku o wznowienie wpis o wznowieniu następuje automatycznie w dniu kolejnym po upływie 24 miesięcy (art. 20d); gdy nie złożono obowiązkowego wniosku lub dokumentów, sąd rejestrowy wzywa do ich złożenia w 7 dni pod rygorem grzywny, nakłada grzywnę na obowiązanych i może ją ponawiać (art. 24 ust. 1–2); z urzędu wszczyna postępowanie o rozwiązanie bez likwidacji, gdy mimo wezwania nie złożono rocznych sprawozdań finansowych za 2 kolejne lata obrotowe (art. 25a ust. 1 pkt 4). Kodeks spółek handlowych, tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 18: rozwiązanie spółki powoduje m.in. uchwała wspólników stwierdzona protokołem notarialnym (art. 270); likwidatorzy ogłaszają otwarcie likwidacji, wzywając wierzycieli do zgłoszenia wierzytelności w trzy miesiące (art. 279); podział majątku nie wcześniej niż po sześciu miesiącach od ogłoszenia (art. 286 § 1); sprawozdanie likwidacyjne składa się z wnioskiem o wykreślenie (art. 288 § 1); rozwiązanie następuje z chwilą wykreślenia (art. 272). Ustawa z 21 listopada 2025 r., Dz.U. 2025 poz. 1792, art. 12: podmiotom, które do 31 grudnia 2026 r. nie zmienią kodów na PKD 2025, przedmiot działalności w CEIDG i REGON zostaje zastąpiony automatycznie do 31 stycznia 2027 r., jeżeli to możliwe, a wpis w CEIDG, gdy nie jest to możliwe, wykreśla się z urzędu; w KRS art. 20e ustawy o KRS (dodany art. 6 pkt 2) przewiduje automatyczne wykreślenie dotychczasowych kodów i zamieszczenie nowych według tablic powiązań. Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 199: osoba prowadząca działalność podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym od dnia rozpoczęcia do dnia zaprzestania działalności, z wyłączeniem okresu zawieszenia na podstawie Prawa przedsiębiorców; to samo wyłączenie obejmuje wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. w okresie zawieszenia działalności spółki (art. 13 pkt 4 i 4a). Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1461: obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego przedsiębiorcy powstaje i wygasa w terminach z przepisów o ubezpieczeniach społecznych (art. 69 ust. 1), a do osób, które zawiesiły działalność, stosuje się odpowiednio art. 68 — dobrowolne ubezpieczenie na wniosek złożony w NFZ (art. 69 ust. 1a).
Zatrudnienie cudzoziemca: swobodny dostęp, oświadczenie o powierzeniu pracy, zezwolenie typu A, ochrona czasowa i karyuzupełnione2026-09-18Ustawa z 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom, Dz.U. 2025 poz. 621 (Dz.U. 2025 poz. 1794 zmienia tylko art. 3 ust. 1 pkt 18 i ust. 3 pkt 2): swobodny dostęp do rynku pracy mają m.in. członkowie rodzin obywateli UE, EOG lub Polski przebywający z nimi, posiadacze zezwolenia na pobyt stały i rezydenta długoterminowego UE, uchodźcy, osoby z ochroną uzupełniającą, zgodą humanitarną, pobytem tolerowanym i ochroną czasową (art. 3 ust. 1 pkt 1–2, 6–12); umowa pisemna przed dopuszczeniem do pracy, a gdy jest po polsku — jej treść na piśmie w wersji zrozumiałej dla cudzoziemca, gdy w języku obcym — przechowywane tłumaczenie przysięgłe (art. 5 ust. 1–3). Oświadczenie o powierzeniu pracy składa polski podmiot przez system dla obywatela państwa z listy, poza pracą sezonową, na nie dłużej niż 24 miesiące i z rozpoczęciem nie później niż 6 miesięcy od złożenia, w przeciwnym razie pozostaje bez rozpoznania (art. 61); starosta wpisuje lub odmawia w 7 dni roboczych, a przy postępowaniu wyjaśniającym w 30 dni (art. 64, 66), i odmawia przy wynagrodzeniu niższym niż u porównywalnych pracowników oraz niższym niż minimalne, fałszywych danych, dwóch ukaraniach w 12 miesiącach za brak powiadomień albo przekroczeniu limitu (art. 65); po wpisie pracodawca uwzględnia warunki w umowie, przed powierzeniem pracy przekazuje kopię umowy po polsku, dostosowuje płacę do aktualnego minimalnego wynagrodzenia i przekazuje cudzoziemcowi oświadczenie (art. 68), powiadamia o podjęciu pracy w 7 dni i o niepodjęciu w 14 dni od daty z ewidencji (art. 70); nowe oświadczenie nie jest potrzebne przy zmianie siedziby, nazwy lub formy prawnej, przejściu zakładu, zwiększeniu wymiaru do pełnego etatu i zmianie nazwy stanowiska (art. 69). Zezwolenie typu A wydaje wojewoda według siedziby pracodawcy (art. 26), gdy praca na podstawie umowy, z wynagrodzeniem nie niższym niż u porównywalnych pracowników i minimalne, w wymiarze od 1/4 do pełnego etatu (art. 30); odmowa, gdy zawód jest na liście starosty zatwierdzonej przez wojewodę (art. 31); na czas określony, nie dłużej niż rok, gdy podmiot działa krócej niż rok albo praca nie przekracza 1/2 etatu lub 20 godzin tygodniowo (art. 34); pracodawca przed powierzeniem pracy przekazuje kopię umowy po polsku (art. 17) i powiadamia o niepodjęciu pracy w 2 miesiące, przerwie ponad 2 miesiące lub zakończeniu ponad 2 miesiące przed terminem (art. 19). Kary: 3000–50 000 zł za nielegalne powierzenie pracy, nie mniej niż 1000 zł dla cudzoziemca, 1000–3000 zł za obowiązki co do języka i kopii umowy, nie mniej niż 500 zł za brak powiadomień przy zezwoleniu, 500–5000 zł za brak powiadomienia o podjęciu lub niepodjęciu pracy (art. 84 ust. 1, 2, 6, 7, 10). Rozporządzenie Dz.U. 2025 poz. 1617, od 1 grudnia 2025 r.: oświadczenia mogą dotyczyć obywateli Armenii, Białorusi, Mołdawii i Ukrainy; obywatel Gruzji pracujący na wcześniej wpisanym oświadczeniu kontynuuje do końca jego ważności (§ 2–3, 5). Rozporządzenie Dz.U. 2025 poz. 1622, od 1 grudnia 2025 r.: 200 zł za zezwolenie na pracę do 3 miesięcy, 400 zł powyżej, 800 zł za delegowanie, 100 zł za pracę sezonową, 400 zł za oświadczenie (§ 2). Ustawa Dz.U. 2026 poz. 203, art. 19, w życie 5 marca 2026 r.: nowy art. 5a — pracodawca powiadamia powiatowy urząd pracy w 7 dni od rozpoczęcia pracy przez beneficjenta ochrony czasowej i ponownie w 7 dni przy zmianie rodzaju umowy lub stanowiska, zmniejszeniu wymiaru albo obniżeniu stawki.
Zakup gotowej spółki z o.o. oraz tryb postępowania o zezwolenie MSWiAuzupełnione2026-09-17Kodeks spółek handlowych, tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 18: zbycie udziału wymaga formy pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi albo wzorca w systemie teleinformatycznym dla spółki zawartej przy jego wykorzystaniu (art. 180); przejście jest skuteczne wobec spółki od otrzymania zawiadomienia z dowodem (art. 187 § 1); zarząd prowadzi księgę udziałów i po każdej zmianie składa sądowi nową listę wspólników (art. 188); jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania, chyba że wykażą terminowy wniosek o upadłość lub restrukturyzację, brak winy albo brak szkody wierzyciela (art. 299 § 1–2). Kodeks postępowania administracyjnego, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1691: pełnomocnikiem może być każda osoba fizyczna z pełną zdolnością do czynności prawnych, na podstawie pełnomocnictwa na piśmie złożonego w oryginale lub urzędowo poświadczonym odpisie (art. 33 § 1–3); podanie z brakami nie jest od razu odrzucane — wzywa się do ich usunięcia w terminie nie krótszym niż siedem dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania (art. 64 § 2); od decyzji ministra w pierwszej instancji nie służy odwołanie, ale można złożyć do tego ministra wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3) w terminie czternastu dni od doręczenia (art. 129 § 2).
Którzy cudzoziemcy mogą prowadzić JDG, a którym zostaje tylko spółkauzupełnione2026-09-17Ustawa z 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 89, art. 4. Obywatele państw UE, EOG i Szwajcarii prowadzą działalność na takich samych zasadach jak obywatele polscy (ust. 1). Pozostali cudzoziemcy również, jeżeli mają pobyt stały lub rezydenta długoterminowego UE; zezwolenie na pobyt czasowy z art. 127, 137a, 144, 151 ust. 1, 159 ust. 1 lub 186 ust. 1 pkt 3, 4 i 7 ustawy o cudzoziemcach (art. 127 i 137a — Niebieska Karta UE — dodane przez Dz.U. 2025 poz. 619, w życie 1 czerwca 2025); status uchodźcy, ochronę uzupełniającą, zgodę na pobyt ze względów humanitarnych lub tolerowany; zezwolenie na pobyt czasowy i małżeństwo z obywatelem polskim zamieszkałym w Polsce; zezwolenie na pobyt czasowy w celu wykonywania działalności udzielone ze względu na KONTYNUOWANIE działalności już wpisanej do CEIDG; ochronę czasową; ważną Kartę Polaka; są członkami rodziny obywatela UE; przebywają legalnie w toku postępowania, jeżeli bezpośrednio przed wnioskiem byli uprawnieni na podstawie lit. c lub g (brzmienie Dz.U. 2025 poz. 1794); lub uczestniczą w publicznym programie wsparcia (ust. 2). Pozostali mogą prowadzić działalność wyłącznie w formie spółki komandytowej, komandytowo-akcyjnej, z o.o., prostej spółki akcyjnej i akcyjnej oraz przystępować do nich i obejmować udziały (ust. 3) — przy czym od 1 czerwca 2025 prawo to nie obejmuje powtarzających się świadczeń niepieniężnych z art. 176 lub 356 KSH ani świadczenia pracy lub usług w zamian za akcje PSA (ust. 3a, dodany art. 99 Dz.U. 2025 poz. 621). Działalność nierejestrowana nie jest dla tej grupy dostępna (art. 5 ust. 7 Prawa przedsiębiorców). Obywatele Ukrainy: art. 17 pkt 10 ustawy z 23 stycznia 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 203, w życie 5 marca 2026, uchylił art. 23 ustawy o pomocy, pozwalający każdemu legalnie przebywającemu obywatelowi Ukrainy podjąć JDG; kto ją podjął, może ją prowadzić w okresie pobytu uznawanego za legalny, a gdy pobyt przestaje być legalny, stosuje się art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy o CEIDG (art. 42). Beneficjent ochrony czasowej prowadzi działalność na zasadach ustawy o przedsiębiorcach zagranicznych (nowy art. 116 ust. 2 ustawy o udzielaniu ochrony, art. 4 pkt 12 tej samej ustawy).
Rejestracja działalności: CEIDG, sp. z o.o., opłaty i działalność nierejestrowanauzupełnione2026-09-17Ustawa o CEIDG, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 30: wpis dokonuje się na podstawie poprawnego wniosku, nie później niż w dniu roboczym następującym po dniu jego wpływu (art. 6 ust. 1, art. 10); wniosek obejmuje wpis do REGON, zgłoszenie identyfikacyjne i zgłoszenie płatnika składek (art. 6 ust. 3); można go złożyć w wybranym urzędzie gminy lub wysłać tam przesyłką rejestrowaną, a osoba bez PESEL okazuje paszport lub inny dokument potwierdzający tożsamość i obywatelstwo (art. 8); jest wolny od opłat (art. 13). Prawo przedsiębiorców, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1480: działalność można podjąć w dniu złożenia wniosku do CEIDG, a spółka kapitałowa w organizacji — przed wpisem (art. 17 ust. 1 i 3). Od 1 stycznia 2026 r. (brzmienie Dz.U. 2025 poz. 1168) nie stanowi działalności gospodarczej działalność osoby fizycznej, której przychód należny nie przekracza w żadnym kwartale 225% minimalnego wynagrodzenia, jeżeli w ostatnich 60 miesiącach nie prowadziła działalności; po przekroczeniu staje się działalnością od tego dnia, a wniosek do CEIDG składa się w 7 dni (art. 5 ust. 1, 3–4). Przy minimalnym wynagrodzeniu 4806 zł limit kwartalny wynosi 10 813,50 zł — nasze wyliczenie. KSH, tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 18: sp. z o.o. może utworzyć jedna lub więcej osób, ale nie wyłącznie inna jednoosobowa sp. z o.o., wspólnicy nie odpowiadają za jej zobowiązania (art. 151); kapitał co najmniej 5000 zł, wartość nominalna udziału co najmniej 50 zł (art. 154); umowa w formie aktu notarialnego (art. 157 § 2) albo przy wykorzystaniu wzorca, jeżeli ustawa tak stanowi (art. 7¹); do powstania wymaga się umowy, wniesienia wkładów na cały kapitał, powołania zarządu, organu nadzoru jeżeli wymagany, oraz wpisu (art. 163); zgłasza zarząd, wniosek podpisują wszyscy członkowie (art. 164); niezgłoszenie w 6 miesięcy od umowy — 7 dni przy wzorcu — powoduje rozwiązanie umowy (art. 169). Nowelizacja Dz.U. 2026 poz. 176 tych przepisów nie zmienia. Ustawa o kosztach sądowych, Dz.U. 2025 poz. 1228: 500 zł od wniosku o rejestrację w rejestrze przedsiębiorców, 250 zł dla spółki jawnej, komandytowej, z o.o. lub PSA zawartej przy wykorzystaniu wzorca (art. 52). Ustawa o KRS, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 869: wpisy podlegają ogłoszeniu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym (art. 13). Dz.U. 2026 poz. 507 (odczytane 17 września 2026 r.): od 1 listopada 2026 r. osoba zagraniczna składająca wniosek do CEIDG musi mieć numer PESEL, a gdy go nie nadano — niepowtarzalny identyfikator transgraniczny UE (art. 8, dodający art. 4 ust. 9 ustawy o przedsiębiorcach zagranicznych; w życie na podstawie art. 31 pkt 2); od 1 listopada 2028 r. wniosek składa się wyłącznie elektronicznie, a osoby z art. 4 ust. 2, 4 i 5 dołączają dokument potwierdzający aktualny status (art. 1 pkt 7, zmieniający art. 8 ustawy o CEIDG; art. 31 pkt 4).
Pierwsze dwa lata JDG: ulgi ZUS, formy opodatkowania i limit zwolnienia z VATuzupełnione2026-09-17Prawo przedsiębiorców, art. 18: osoba fizyczna podejmująca działalność po raz pierwszy albo ponownie po co najmniej 60 miesiącach, niewykonująca jej na rzecz byłego pracodawcy w zakresie czynności wykonywanych w ramach stosunku pracy w bieżącym lub poprzednim roku, nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przez 6 miesięcy od podjęcia działalności; może z tego zrezygnować, dokonując zgłoszenia. Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 199, art. 18a: przez pierwsze 24 miesiące kalendarzowe podstawą wymiaru składek emerytalnych i rentowych jest zadeklarowana kwota nie niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia — 1441,80 zł przy wynagrodzeniu 4806 zł w 2026 r., nasze wyliczenie — z wyłączeniem osób prowadzących pozarolniczą działalność w ostatnich 60 miesiącach lub wykonujących ją na rzecz byłego pracodawcy. Oba przepisy dotyczą ubezpieczeń społecznych; składkę zdrowotną reguluje inna ustawa, której dla tego wiersza nie czytano. Ustawa o PIT, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 592: dochody z działalności opodatkowuje się według skali, chyba że podatnik wybierze inaczej (art. 9a ust. 1); skala — 12% do 120 000 zł minus 3600 zł, powyżej 10 800 zł plus 32% (art. 27 ust. 1); podatek liniowy 19% (art. 30c ust. 1) wybiera się pisemnie do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu pierwszego przychodu w roku, a przy pierwszym przychodzie w grudniu — do końca roku, i wybór dotyczy lat następnych, chyba że podatnik zrezygnuje w tym samym terminie (art. 9a ust. 2, 2b). Nowelizacja Dz.U. 2026 poz. 779, w życie 1 lipca 2026, zmienia terminy w art. 9 i nie dotyka tych stawek ani art. 9a. Ustawa o ryczałcie, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 843: stawka zależy od rodzaju działalności — np. 17% dla wolnych zawodów i 15% dla wymienionych usług (art. 12), wybór w tym samym terminie do 20. dnia miesiąca (art. 9 ust. 1). Ustawa o VAT, art. 113 ust. 1: podatnik z siedzibą w kraju jest zwolniony, dopóki wartość sprzedaży bez podatku nie przekroczyła limitu w poprzednim ani bieżącym roku; limit podniesiono z 200 000 zł do 240 000 zł ustawą z 24 czerwca 2025 r., Dz.U. 2025 poz. 896, od 1 stycznia 2026 r.; ze zwolnienia można zrezygnować, zawiadamiając na piśmie przed początkiem miesiąca (ust. 4).
Rachunek firmowy: dlaczego bank musi odmówić, dlaczego nie wyjaśnia i ile trwa blokadauzupełnione2026-09-17Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 644. Środki bezpieczeństwa finansowego to identyfikacja i weryfikacja klienta; identyfikacja beneficjenta rzeczywistego i ustalenie struktury własności i kontroli osoby prawnej; ocena stosunków gospodarczych i ich celu; bieżące monitorowanie, w tym badanie źródła wartości majątkowych w uzasadnionych przypadkach (art. 34 ust. 1). Instytucja obowiązana, która nie może zastosować jednego z nich, nie nawiązuje stosunków, nie przeprowadza transakcji okazjonalnej ani transakcji za pośrednictwem rachunku i rozwiązuje stosunki (art. 41 ust. 1). Ona i jej pracownicy zachowują w tajemnicy fakt przekazania informacji Generalnemu Inspektorowi Informacji Finansowej oraz planowaną lub prowadzoną analizę (art. 54 ust. 1). Przy uzasadnionym podejrzeniu zawiadamia Generalnego Inspektora i do 24 godzin od potwierdzenia nie przeprowadza transakcji ani innych obciążających rachunek (art. 86 ust. 1–4); Generalny Inspektor może żądać wstrzymania transakcji lub blokady rachunku do 96 godzin (ust. 5, a art. 87 — z własnej inicjatywy); prokurator może następnie wstrzymać lub zablokować do 6 miesięcy z przedłużeniem o kolejne 6, z zażaleniem do sądu (ust. 9, 11, 11a); na wniosek klienta instytucja może poinformować go o żądaniu Generalnego Inspektora (ust. 12). Prawo bankowe, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 38, art. 106a: przy uzasadnionym podejrzeniu, że środki pochodzą z przestępstwa lub mają z nim związek, bank może je zablokować wyłącznie do wysokości objętej podejrzeniem i nie dłużej niż 72 godziny, zawiadamiając prokuratora, który w tym terminie wszczyna lub odmawia wszczęcia postępowania i może zablokować środki do 6 miesięcy (ust. 3–6).
Przed notariuszem: umowa rezerwacyjna, umowa przedwstępna i zadatekuzupełnione2026-09-17Kodeks cywilny, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795. Umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego (art. 158). Strony mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania w granicach jego natury, ustawy i zasad współżycia społecznego (art. 353¹). Umowa przedwstępna, przez którą jedna ze stron lub obie zobowiązują się do zawarcia oznaczonej umowy, powinna określać istotne postanowienia umowy przyrzeczonej; jeżeli termin nie został oznaczony, a w ciągu roku od zawarcia nie został wyznaczony, nie można żądać jej zawarcia (art. 389). Gdy strona zobowiązana uchyla się od zawarcia umowy przyrzeczonej, druga może żądać naprawienia szkody poniesionej przez to, że liczyła na jej zawarcie, a strony mogą odmiennie określić zakres odszkodowania; jeżeli jednak umowa przedwstępna czyni zadość wymaganiom ważności umowy przyrzeczonej, w szczególności co do formy, strona uprawniona może dochodzić zawarcia umowy przyrzeczonej (art. 390 § 1–2). Roszczenia z umowy przedwstępnej przedawniają się z upływem roku od dnia, w którym umowa przyrzeczona miała być zawarta, albo od uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego żądanie jej zawarcia (§ 3). Zadatek dany przy zawarciu umowy w braku odmiennego zastrzeżenia umownego albo zwyczaju oznacza, że w razie niewykonania umowy przez jedną ze stron druga może bez wyznaczenia terminu dodatkowego odstąpić od umowy i zadatek zachować, a jeżeli sama go dała — żądać sumy dwukrotnie wyższej (art. 394 § 1); w razie wykonania zadatek zalicza się na poczet świadczenia (§ 2); w razie rozwiązania umowy oraz gdy za niewykonanie nie odpowiada żadna ze stron albo odpowiadają obie, zadatek podlega zwrotowi, a obowiązek zapłaty sumy dwukrotnie wyższej odpada (§ 3). Przepis mówi wyłącznie o zadatku. Ustawa z 20 maja 2021 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 880: stosuje się do umów między nabywcą a deweloperem (art. 2). Przed umową rezerwacyjną deweloper doręcza nieodpłatnie prospekt informacyjny wraz z załącznikami (art. 21). Umowa rezerwacyjna czasowo wyłącza wybrany lokal z oferty sprzedaży (art. 29); zawiera się ją w formie pisemnej pod rygorem nieważności i określa strony, cenę, wysokość opłaty rezerwacyjnej, jeżeli przewidziano, okres, usytuowanie i powierzchnię (art. 30); zawiera się ją na czas określony uwzględniający decyzję kredytową (art. 31). Opłata rezerwacyjna nie może przekraczać 1% ceny z prospektu, jest zaliczana na poczet ceny i przekazywana na mieszkaniowy rachunek powierniczy w 7 dni od umowy deweloperskiej (art. 32). Zwraca się ją niezwłocznie, gdy rezerwujący nie uzyskał kredytu wskutek negatywnej oceny zdolności kredytowej, gdy deweloper nie wykonuje umowy albo zmienił prospekt bez poinformowania rezerwującego (art. 34 ust. 1), a w drugim przypadku w podwójnej wysokości (ust. 3). Księga wieczysta dla spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu może być prowadzona, ale nie musi (art. 1 ust. 3 ustawy o księgach wieczystych, Dz.U. 2026 poz. 1066).
Sprawdzenie nieruchomości przed zakupem: przed czym księga wieczysta chroni, a przed czym nieuzupełnione2026-09-16Ustawa o księgach wieczystych i hipotece, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1066. Księgi są jawne i nie można zasłaniać się nieznajomością wpisów ani wniosków, o których uczyniono wzmiankę (art. 2). Domniemywa się, że prawo jawne z księgi jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, a prawo wykreślone nie istnieje (art. 3). Przy niezgodności treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto nabył własność lub inne prawo rzeczowe od osoby uprawnionej według księgi — rękojmia wiary publicznej, art. 5 — która NIE chroni rozporządzeń nieodpłatnych ani nabywcy w złej wierze, a w złej wierze jest też ten, kto z łatwością mógł się dowiedzieć (art. 6); nie działa przeciwko prawom obciążającym nieruchomość z mocy ustawy, prawu dożywocia, służebnościom ustanowionym decyzją organu, służebności drogi koniecznej i służebności przesyłu (art. 7); wyłącza ją wzmianka o wniosku, skardze, apelacji lub skardze kasacyjnej albo ostrzeżenie o niezgodności (art. 8) — wzmiankę czyta się więc przed zadatkiem. Księga ma cztery działy: I oznaczenie nieruchomości i prawa związane z własnością, II własność i użytkowanie wieczyste, III ograniczone prawa rzeczowe poza hipotekami, ograniczenia w rozporządzaniu oraz inne prawa i roszczenia, IV hipoteki (art. 25). Centralna Informacja wydaje odpisy, wyciągi i zaświadczenia o zamknięciu mające moc dokumentów wydawanych przez sąd, także gdy wnioskodawca pobiera i drukuje je samodzielnie, jeżeli mają cechy pozwalające na weryfikację z centralną bazą (art. 36⁴ ust. 2–4 oraz art. 3 Dz.U. 2026 poz. 119 dla dokumentów pobranych przed 31 marca 2026). Każdy, kto zna numer księgi, może ją bezpłatnie przeglądać przez internet (ust. 6), ale wydruk z trybu przeglądania takiej mocy nie ma (ust. 7). Wysokość opłat za odpisy określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości (art. 36⁵), którego nie czytano.
Grunty rolne: druga ustawa stosowana obok ustawy z 1920 r.uzupełnione2026-09-16Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 941. Nabywcą nieruchomości rolnej może być wyłącznie rolnik indywidualny, a powierzchnia gospodarstwa nie może przekroczyć 300 ha użytków rolnych (art. 2a ust. 1–2), lecz ograniczenia nie stosuje się do nieruchomości o powierzchni mniejszej niż 1 ha, do nabycia w wyniku dziedziczenia i zapisu windykacyjnego ani do osoby bliskiej zbywcy (art. 2a ust. 3 pkt 1 i 1a, 2). Pozostali potrzebują zgody Dyrektora Generalnego KOWR wyrażanej decyzją administracyjną na wniosek zbywcy, który wykaże brak możliwości sprzedaży rolnikowi indywidualnemu, albo osoby zamierzającej utworzyć gospodarstwo rodzinne, mającej kwalifikacje rolnicze i zobowiązującej się prowadzić działalność rolniczą oraz mieszkać 5 lat w gminie (art. 2a ust. 4); zgoda jest ważna rok (art. 2ba). Nabywca musi osobiście prowadzić gospodarstwo przez 5 lat i w tym czasie nie może nieruchomości zbyć ani oddać w posiadanie bez zgody KOWR (art. 2b ust. 1–3), czego nie stosuje się do nieruchomości poniżej 1 ha położonej w granicach administracyjnych miasta, do dziedziczenia ani do osoby bliskiej (ust. 4). Ustawy w ogóle nie stosuje się, gdy powierzchnia użytków rolnych jest mniejsza niż 0,3 ha (art. 1a pkt 1 lit. b), a nieruchomością rolną nie są grunty przeznaczone w planie miejscowym na cele inne niż rolne (art. 2 pkt 1) — decyduje plan, nie faktyczne użytkowanie. Przy sprzedaży prawo pierwokupu ma dzierżawca, jeżeli umowa jest pisemna, ma datę pewną, była wykonywana 3 lata, a nieruchomość wchodzi w skład jego gospodarstwa rodzinnego, a w razie jego braku — KOWR; uprawnionych zawiadamia notariusz (art. 3). Nabycie niezgodne z ustawą jest nieważne, w szczególności bez zawiadomienia uprawnionego do pierwokupu, bez zgody KOWR oraz w oparciu o nieprawdziwe oświadczenia lub fałszywe dokumenty, a z powództwem o nieważność może wystąpić sam KOWR (art. 9 ust. 1–2). Art. 1a ust. 6 ustawy z 1920 r. wprost zachowuje stosowanie tej ustawy.
Jazda w Polsce na zagranicznym prawie jazdy i jej sześć miesięcyuzupełnione2026-09-16Ustawa z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1226. Krajowe lub międzynarodowe prawo jazdy wydane za granicą zgodnie z konwencją genewską z 1949 r. lub wiedeńską z 1968 r. stwierdza uprawnienie do kierowania na terytorium RP przez 6 miesięcy od dnia rozpoczęcia stałego lub czasowego pobytu (art. 5 ust. 4); ustawa nie definiuje tego dnia. Ważne krajowe prawo jazdy państwa UE, EOG lub Szwajcarii jest uznawane bezterminowo (art. 5 ust. 6) i nie jest uznawane wcale, jeżeli w którymkolwiek z tych państw zostało zatrzymane albo cofnięto uprawnienie (art. 4 ust. 3). Międzynarodowe prawo jazdy jest ważne wyłącznie łącznie z krajowym (art. 5 ust. 3), więc nie przedłuża sześciu miesięcy. Kierowca może mieć tylko jedno ważne prawo jazdy (art. 4 ust. 2), a prawa jazdy nie wydaje się osobie posiadającej inny dokument stwierdzający uprawnienie (art. 12 ust. 1 pkt 4). Prowadzenie pojazdu mechanicznego bez uprawnienia to areszt, ograniczenie wolności albo grzywna nie niższa niż 1500 zł, a zakaz prowadzenia pojazdów orzeka się, a nie można orzec (art. 94 § 1 i § 3 Kodeksu wykroczeń, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 734); prowadzenie bez wymaganych dokumentów przy sobie to grzywna do 250 zł albo nagana (art. 95 § 1). Polskie prawo jazdy wydaje się na 15 lat dla kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T, krócej jeżeli tak wynika z orzeczenia lekarskiego, oraz na 5 lat dla kategorii C i D, nie dłużej niż okres orzeczeń (art. 13 ust. 1).
Wymiana zagranicznego prawa jazdy: warunek egzaminu, zmieniony 17 grudnia 2025uzupełnione2026-09-16Art. 14 ustawy o kierujących pojazdami. Osoba posiadająca WAŻNE krajowe prawo jazdy wydane za granicą może na wniosek i za opłatą otrzymać polskie prawo jazdy odpowiedniej kategorii po zwrocie zagranicznego dokumentu. ⚠ Warunek egzaminu zmieniono art. 4 pkt 8 ustawy z 17 października 2025 r., Dz.U. 2025 poz. 1676, który wszedł w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia 2 grudnia 2025 — według naszego wyliczenia 17 grudnia 2025. Dotychczas dotyczył prawa jazdy, które „nie jest określone w konwencjach o ruchu drogowym, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. a i b” — genewskiej lub wiedeńskiej. Obecnie dotyczy prawa jazdy, które „nie jest zgodne ze wzorem i zakresem danych wymaganych w konwencji o ruchu drogowym, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. b” — wyłącznie wiedeńskiej. Badanie przesunęło się z PAŃSTWA wydania na sam DOKUMENT, a konwencja genewska z warunku wypadła; gdzie warunek działa, trzeba zdać część teoretyczną egzaminu państwowego i przedstawić uwierzytelnione tłumaczenie. Do prawa jazdy wydanego w państwie UE, EOG lub Szwajcarii warunek nie ma zastosowania. Ta sama nowelizacja dodała ust. 1a: zagraniczne krajowe prawo jazdy, którego termin ważności UPŁYNĄŁ, podlega wymianie na zasadach ust. 1, jeżeli posiadacz spełnia warunek miejsca zamieszkania z art. 11 ust. 1 pkt 5, organ państwa wydania potwierdzi dane oryginału, a wnioskodawca dostarczy dokumenty umożliwiające przedłużenie terminu ważności; wcześniej taka droga istniała tylko dla praw jazdy UE, EOG i Szwajcarii (ust. 2a). Ust. 2e: wymianie NIE podlega zagraniczne prawo jazdy przy braku możliwości potwierdzenia danych albo po uzyskaniu informacji o cofnięciu uprawnień. Dla praw jazdy UE, EOG i Szwajcarii potwierdzenie następuje wyłącznie przez Europejską Sieć Praw Jazdy (ust. 2d). Art. 14 ust. 3–4 pozwalają określić rozporządzeniem odmienne warunki dla obywateli niektórych państw na zasadach wzajemności; takiego rozporządzenia nie czytano.
Ile kosztuje wymiana prawa jazdy, jakie dokumenty i ile trwauzupełnione2026-09-16Opłata za wydanie prawa jazdy wynosi 100 zł, międzynarodowego prawa jazdy 35 zł, pozwolenia na kierowanie tramwajem 30 zł — § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 9 lipca 2025 r., Dz.U. 2025 poz. 953, w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia 17 lipca 2025, według naszego wyliczenia 1 sierpnia 2025. ⚠ POPRAWIONE wobec liczby powszechnie powtarzanej: 100 zł, a nie 100,50 zł. Dawna kwota to 100 zł plus 0,50 zł opłaty ewidencyjnej; rozporządzenie z 2013 r., które ją niosło, utraciło moc na podstawie art. 68 ustawy o aplikacji mObywatel, a nowe opłaty ewidencyjnej nie zawiera. Rosyjskojęzyczne strony z czołówki wyników nadal podają 100,50 zł. Prawo jazdy wydaje starosta w drodze decyzji administracyjnej, na wniosek i za tę opłatę (art. 10 ust. 1 ustawy). Dokumenty przy wymianie prawa jazdy wydanego przez państwo UE lub stronę konwencji, § 14 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia z 5 sierpnia 2025 r., Dz.U. 2025 poz. 1073: wniosek, dowód uiszczenia opłaty, fotografia oraz kopia posiadanego prawa jazdy z tłumaczeniem tłumacza przysięgłego lub konsula RP, z kopią trwale dołączoną do tłumaczenia; tłumaczenia nie wymaga prawo jazdy wydane zgodnie ze wzorem z załącznika 1 do dyrektywy 2006/126/WE oraz załączników 1 i 1a do dyrektywy 91/439/EWG. Fotografia kolorowa, 35 × 45 mm, na jednolitym jasnym tle, twarz zajmuje 70–80% zdjęcia, pozycja frontalna, bez nakrycia głowy i ciemnych okularów, wykonana nie wcześniej niż 6 miesięcy przed złożeniem wniosku (§ 5 ust. 1 pkt 3). Prawo jazdy niezgodne z konwencją wiedeńską wymaga dodatkowo kopii z tłumaczeniem (§ 5 ust. 6 w brzmieniu Dz.U. 2026 poz. 1162, obowiązującym od 3 września 2026; ta sama nowelizacja przeniosła oświadczenie o miejscu zamieszkania do nowego art. 11 ust. 1a pkt 2 od tej samej daty — art. 4 pkt 7 ustawy Dz.U. 2025 poz. 1676, po 9 miesiącach od ogłoszenia). Sam warunek to 185 dni w każdym roku kalendarzowym ze względu na więzi osobiste i zawodowe albo zamiar stałego pobytu wyłącznie ze względu na więzi osobiste (art. 11 ust. 1 pkt 5), składany pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie, art. 233 § 6 Kodeksu karnego. Strona gov.pl podaje praktyczne terminy — do 9 dni roboczych od otrzymania przez urząd potwierdzenia danych i opłaty, przy czym samo potwierdzenie trwa nawet kilka tygodni — wskazuje starostwo, urząd miasta albo w Warszawie urząd dzielnicy jako miejsce złożenia, stwierdza, że bez zwrotu zagranicznego dokumentu prawa jazdy się nie otrzyma, i dodaje orzeczenie lekarskie przy prawie jazdy nieważnym oraz psychologiczne dla kategorii C i D. KPA daje miesiąc na sprawę wymagającą postępowania wyjaśniającego i dwa na szczególnie skomplikowaną (art. 35 § 3), z ponagleniem na bezczynność (art. 37).
Opłata skarbowa od zezwoleń pobytowychuzupełnioneSprawdzone ponownie 15 września 2026Ustawa o opłacie skarbowej, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1154 (11 sierpnia 2025), załącznik, część III: pobyt czasowy 340 zł (poz. 2), ze zwolnieniem dla zezwoleń z art. 160 pkt 4–6, 176 i 186 ust. 1 pkt 8–9 ustawy o cudzoziemcach oraz dla cudzoziemca korzystającego z ochrony czasowej; pobyt i praca z art. 114 ust. 1 i 1a, Niebieska Karta UE z art. 127 oraz art. 137a, 139a i 139o — 440 zł (poz. 2b); zmiana zezwolenia na pobyt czasowy i pracę z art. 120 ust. 1 — 220 zł (poz. 2d); pobyt stały 640 zł, ze zwolnieniami, m.in. dla posiadacza Karty Polaka zamierzającego osiedlić się na stałe; rezydent długoterminowy UE 640 zł. Uiszczona opłata nie podlega zwrotowi, gdy wojewoda odmawia zezwolenia na pobyt czasowy, stały, rezydenta długoterminowego UE lub zmiany zezwolenia na pobyt czasowy i pracę albo umarza postępowanie: art. 113c, 120c, 207b i 223a ustawy o cudzoziemcach, dodane Dz.U. 2026 poz. 203 art. 12, stosowane do opłaty uiszczonej w związku z wnioskiem złożonym od 5 marca 2026 (art. 29 tej ustawy). Późniejszych zmian samej ustawy o opłacie skarbowej nie znaleziono w aktach z 2025 i 2026 czytanych dla tej sekcji i nie szukano ich osobno.
Pobyt czasowy: podstawy, warunki każdej z nich i kartauzupełnioneSprawdzone ponownie 15 września 2026Ustawa o cudzoziemcach, Dz.U. 2025 poz. 1079. Zezwolenia udziela się na okres niezbędny do realizacji celu, nie dłuższy niż 3 lata (art. 98 ust. 2), wojewoda właściwy ze względu na miejsce pobytu, na wniosek złożony nie później niż w ostatnim dniu legalnego pobytu (art. 104, 105 w brzmieniu Dz.U. 2025 poz. 1794). Odmawia się wszczęcia postępowania, gdy w dniu złożenia wniosku cudzoziemiec m.in. ma zezwolenie na pobyt stały lub rezydenta długoterminowego UE, korzysta z ochrony czasowej lub przebywa poza Polską (art. 99 ust. 1); odmawia się zezwolenia przy wniosku złożonym lub pobycie nielegalnym albo zaległościach podatkowych (art. 100 ust. 1 pkt 6, 9); cofa się je, gdy ustał cel lub przestano spełniać wymogi (art. 101). Praca, art. 114: ubezpieczenie zdrowotne; zawód spoza listy ograniczeń; wynagrodzenie nie niższe niż pracowników porównywalnych i, niezależnie od wymiaru czasu pracy, nie niższe niż minimalne — 4806 zł od 1 stycznia 2026, Dz.U. 2025 poz. 1242. Niebieska Karta UE, art. 127: umowa na co najmniej 6 miesięcy i wyższe kwalifikacje zawodowe. Działalność gospodarcza, art. 142: ubezpieczenie, stabilny i regularny dochód, miejsce zamieszkania i podmiot, który w poprzednim roku podatkowym osiągnął dochód co najmniej 12-krotności przeciętnego wynagrodzenia w województwie albo przez rok zatrudniał 2 pracowników na pełny etat, lub wykaże środki, by to osiągnąć. Studia, art. 144. Członek rodziny obywatela RP, art. 158: małżeństwo uznawane przez prawo polskie, bez warunku dochodu i ubezpieczenia w tym przepisie. Połączenie z rodziną, art. 159: członek rodziny m.in. z pobytem stałym, rezydenta długoterminowego UE, ochroną, Niebieską Kartą albo 2 latami w Polsce na kolejnych zezwoleniach na pobyt czasowy, ostatnim na co najmniej rok; ubezpieczenie, dochód powyżej progu pomocy społecznej (art. 163 przez art. 140 ust. 2) i miejsce zamieszkania. Inne okoliczności, art. 186–188: m.in. absolwent polskiej uczelni szukający pracy lub zakładający działalność, rezydent długoterminowy UE innego państwa oraz, według uznania wojewody, życie rodzinne w rozumieniu EKPC cudzoziemca przebywającego nielegalnie (art. 187 pkt 6). Karta jest ważna przez okres zezwolenia (art. 243 ust. 1 pkt 1) i wraz z dokumentem podróży uprawnia do wielokrotnego przekraczania granicy bez wizy (art. 242). Podlaski Urząd Wojewódzki dodaje, że z kartą można podróżować po innych państwach Schengen do 90 dni w każdym okresie 180 dni przy ważnym dokumencie podróży i środkach utrzymania; sama reguła to prawo UE, którego nie czytano.
Utrata pracy na zezwoleniu na pobyt czasowy i pracę oraz zmiana pracodawcyuzupełnioneSprawdzone ponownie 15 września 2026Ustawa o cudzoziemcach, Dz.U. 2025 poz. 1079. W decyzji wskazuje się podmiot powierzający pracę, stanowisko, najniższe wynagrodzenie, wymiar czasu pracy i rodzaj umowy (art. 118 ust. 1). Zmiana nie jest wymagana przy zmianie siedziby, nazwy lub formy prawnej podmiotu, przejściu zakładu pracy, zwiększeniu wymiaru czasu pracy z proporcjonalnym wynagrodzeniem, zmianie nazwy stanowiska bez zmiany obowiązków lub zastąpieniu umowy cywilnoprawnej umową o pracę; podmiot zawiadamia wojewodę w terminie 15 dni roboczych (art. 119). Każda inna zmiana podmiotu lub tych warunków wymaga zmiany zezwolenia, o którą można wystąpić w każdym czasie, bez zmiany okresu ważności (art. 120), wnioskiem w postaci papierowej (art. 120a ust. 1 w brzmieniu Dz.U. 2025 poz. 1794). O utracie pracy zawiadamia się wojewodę w terminie 15 dni roboczych, a wniosek o zmianę złożony w tym terminie również spełnia ten obowiązek (art. 121). Cofnięcia z powodu ustania celu nie stosuje się przez 30 dni od utraty pracy, jeżeli ją zgłoszono, i przy utracie pracy u wszystkich podmiotów tylko raz w okresie ważności (art. 123 ust. 1–2); przy pracy w zawodzie pożądanym (art. 114 ust. 1a) — do 3 miesięcy bez pracy, nie więcej niż 2 razy (ust. 3). Zezwolenie cofa się, gdy zmieniono stanowisko lub obniżono wynagrodzenie bez zmiany zezwolenia albo podmiot nie prowadzi działalności (art. 122). Każdy posiadacz zezwolenia na pobyt czasowy zawiadamia wojewodę w terminie 15 dni roboczych o ustaniu przyczyny udzielenia zezwolenia (art. 113); w razie niewykonania można odmówić kolejnego zezwolenia, o które wystąpiono przed upływem roku od upływu ważności lub cofnięcia poprzedniego (art. 100 ust. 2).
Zmiana zezwolenia na pobyt czasowy i pracę: papier, 220 zł, zawieszone terminy i bez decyzji o powrocieuzupełnioneSprawdzone ponownie 15 września 2026Ustawa o cudzoziemcach, Dz.U. 2025 poz. 1079 ze zmianami. Zmianę orzeka wojewoda właściwy dla aktualnego miejsca pobytu, w każdym czasie: na inny podmiot powierzający pracę lub pracodawcę użytkownika, na pracę w warunkach zwolnienia z zezwolenia na pracę albo na inne warunki z art. 118 ust. 1 pkt 2–5; okres ważności nie podlega zmianie (art. 120 ust. 1–3). Odmawia się przy braku ubezpieczenia, zawodzie z listy ograniczeń, wynagrodzeniu niższym niż porównywalne lub minimalne, podmiocie objętym art. 117, okresie pracy krótszym niż pozostała ważność zezwolenia lub niezgłoszonej utracie pracy (ust. 4); można odmówić, gdy podmiot nie prowadzi działalności lub nie ma środków (ust. 5). Stroną jest wyłącznie cudzoziemiec (ust. 7). Wniosek papierowy z załącznikiem podmiotu (art. 120a ust. 1–2 w brzmieniu Dz.U. 2025 poz. 1794); stosuje się terminy 60 i 90 dni z art. 112a (art. 120a ust. 3), lecz art. 100d ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy zawiesza terminy zmiany zezwolenia na pobyt czasowy i pracę u wojewody do 4 marca 2027. Opłata za odmowę lub umorzenie zmiany nie podlega zwrotowi (art. 120c, dla wniosków od 5 marca 2026). W toku postępowania o zmianę z art. 120 nie wydaje się decyzji o zobowiązaniu do powrotu z powodu pobytu bez ważnej wizy lub dokumentu (art. 303 ust. 2). Podmiot wymieniony w zezwoleniu zawiadamia wojewodę o utracie pracy przez cudzoziemca w terminie 15 dni (art. 121 ust. 4). Strona MOS „Zmiana zezwolenia”: obecnie nie przez MOS; formularz papierowy, załącznik nr 1 wypełniony przez pracodawcę, 220 zł, kopia zmienianej decyzji, świadectwo pracy przy zmianie pracodawcy, ubezpieczenie przy umowie o dzieło, kwalifikacje w zawodzie regulowanym. Nasze odczytanie, nie przepis: cudzoziemiec na zezwoleniu na pobyt czasowy lub oczekujący na podstawie art. 108 może pracować na podstawie zezwolenia na pracę lub oświadczenia wpisanego do ewidencji na tę pracę (art. 3 ust. 3 pkt 2–3 ustawy o powierzaniu pracy cudzoziemcom), co samo nie naprawia zezwolenia pobytowego, którego cel ustał.
Nie ma „przedłużenia”: kolejne zezwolenie, kolejna karta i wymiana kartyuzupełnioneSprawdzone ponownie 15 września 2026Ustawa o cudzoziemcach, Dz.U. 2025 poz. 1079 ze zmianami. Zezwolenie na pobyt czasowy trwa najwyżej 3 lata (art. 98 ust. 2) i nie jest przedłużane: wniosek o kolejne składa się nie później niż ostatniego dnia legalnego pobytu (art. 105), a dotychczasowe wygasa z mocy prawa z dniem uzyskania kolejnego (art. 102); najwcześniejszego terminu złożenia w ustawie nie znaleziono. Zezwolenia na pobyt stały i rezydenta długoterminowego UE są bezterminowe; karty ważne 10 i 5 lat, każda kolejna również 10 i 5 (art. 243). Wniosek o wydanie kolejnej karty składa się co najmniej 30 dni przed upływem ważności (art. 230 ust. 2); o wymianę — w 14 dni od przesłanek (ust. 1): zmiana danych w karcie, wizerunku, utrata lub uszkodzenie (art. 241), a w karcie jest adres zameldowania (art. 244 ust. 1 pkt 3). Wymienia wojewoda właściwy dla miejsca pobytu (art. 245 ust. 3), pobierając odciski, bez których odmawia się wszczęcia (art. 246–247); odbiór osobisty z ważnym paszportem (art. 248 w brzmieniu Dz.U. 2025 poz. 1794). Utratę zgłasza się w 3 dni, otrzymując bezpłatne zaświadczenie ważne do wymiany, najwyżej 2 miesiące (art. 232); przy zawinionej utracie opłata rośnie do 300% (art. 238). Uchylanie się od wymiany i niezgłoszenie utraty w 3 dni to wykroczenia zagrożone grzywną (art. 465 ust. 1 pkt 4–5). Strona Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego o wymianie: osobiście na papierze, 100 zł (50 zł ulgowo dla studentów, uczniów, dzieci do 16 lat i w trudnej sytuacji), 200 i 300 zł przy pierwszej i kolejnej zawinionej utracie, około 30 dni od kompletu dokumentów. MOS, pobyt i praca: wnioski o kontynuację pracy u tego samego pracodawcy przy niezmienionym wynagrodzeniu i wymiarze są rozpatrywane w drugiej kolejności.
Które zezwolenia na pobyt czasowy dają swobodny dostęp do rynku pracyuzupełnioneSprawdzone ponownie 15 września 2026Ustawa z 20 marca 2025 o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom, Dz.U. 2025 poz. 621, art. 3 ust. 1: swobodny dostęp mają posiadacze zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w celu studiów (art. 144), badań naukowych (151, 151b), po rozwodzie lub owdowieniu z obywatelem RP albo śmierci rodzica (158 ust. 2 pkt 1–2), ofiarom handlu ludźmi (176) i na podstawie art. 186 ust. 1 pkt 3, 4 i 7–9 (pkt 14); małżonek obywatela polskiego lub osoby ze swobodnym dostępem z zezwoleniem udzielonym w związku z małżeństwem (pkt 15); ich zstępni do 21 lat lub na utrzymaniu (pkt 16); połączenie z rodziną z art. 159 ust. 1 i 161b (pkt 17). Art. 3 ust. 2 pkt 1: zezwolenie na pobyt czasowy i pracę (114, 126, 127, 137a, 139a, 139o, 142 ust. 3) pozwala pracować w jego granicach. Art. 3 ust. 5: cudzoziemiec przebywający legalnie na zezwoleniu na pobyt czasowy (innym niż z art. 181) pracuje bez zezwolenia na pracę, jeżeli ma ważną Kartę Polaka, świadectwo polskiej szkoły ponadpodstawowej z polskimi dokumentami kwalifikacji, dyplom uczelni z siedzibą w Polsce, polski stopień doktora lub jest doktorantem polskiej szkoły doktorskiej. Takiemu cudzoziemcowi zezwolenie na pobyt czasowy i pracę nie wskazuje podmiotu, lecz podstawę zwolnienia (art. 114 ust. 4, 118 ust. 3–4 ustawy o cudzoziemcach). Zezwolenia na pobyt czasowy w celu działalności gospodarczej z art. 142 ust. 1 nie ma w wykazie art. 3 ust. 1.
Obywatele Ukrainy: wizy, zezwolenia na pobyt czasowy, karty i ruch bezwizowy przedłużone ustawą do 4 marca 2027uzupełnioneSprawdzone ponownie 15 września 2026Art. 42 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, Dz.U. 2025 poz. 337; data zmieniona z 30 września 2025 na 4 marca 2026 przez Dz.U. 2025 poz. 1301 art. 10 pkt 1 i na 4 marca 2027 przez Dz.U. 2026 poz. 203 art. 17 pkt 20 lit. b, w mocy od 5 marca 2026. Dla obywatela Ukrainy, gdy ostatni dzień przypada od 24 lutego 2022: okres pobytu i ważności wizy krajowej (ust. 3a), okres ważności zezwolenia na pobyt czasowy (ust. 5a) oraz ważność karty pobytu, polskiego dokumentu tożsamości cudzoziemca i dokumentu „zgoda na pobyt tolerowany” (ust. 8) ulegają przedłużeniu z mocy prawa do 4 marca 2027; pobyt na podstawie polskiej lub innej wizy Schengen, innego dokumentu pobytowego Schengen lub w ruchu bezwizowym uznaje się za legalny do tej daty (ust. 11). Przedłużenie nie stanowi podstawy do wydania ani wymiany dokumentów (ust. 9), a karta pobytu i wiza krajowa w okresie przedłużenia nie uprawniają do przekraczania granicy (ust. 3a, 10). Ust. 1–3, 5–7 i 12–19 uchylono art. 17 pkt 20 lit. a i c–f. Wielkopolski Urząd Wojewódzki, aktualizacja 4 maja 2026: nie trzeba załatwiać formalności ani wymieniać dokumentów.
Status UKR a zezwolenie na pobyt czasowy: tylko pięć podstawuzupełnioneSprawdzone ponownie 15 września 2026Art. 45 ust. 1 ustawy Dz.U. 2026 poz. 203, w mocy od 5 marca 2026: do cudzoziemca przebywającego legalnie jako beneficjent ochrony czasowej ze statusem UKR nie stosuje się art. 99 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach — odmowy wszczęcia postępowania wobec korzystającego z ochrony czasowej — jeżeli ubiega się o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę (art. 114 ust. 1), Niebieską Kartę UE (127), działalność gospodarczą (142 ust. 1 lub 3), dla członka rodziny obywatela RP (158 ust. 1) lub połączenie z rodziną (159 ust. 1); przy połączeniu z posiadaczem zezwolenia na pobyt czasowy nie stosuje się dwuletniego minimum (ust. 2). Odciski palców pobiera się z rejestru PESEL, jeżeli tam są, a w przeciwnym razie po udzieleniu zezwolenia (ust. 3, 6); przepisów o okazaniu paszportu, odciskach przy wniosku i wezwaniu do osobistego stawiennictwa (art. 106a ust. 1, 106b ust. 1, 106e ust. 1) nie stosuje się, wojewoda może w uzasadnionych przypadkach wezwać do okazania paszportu lub jego kopii, a wzór podpisu składa się na formularzu lub na urządzeniu wojewody (ust. 5). Ten sam wykaz był w art. 42 ust. 13 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, uchylonym przez art. 17 pkt 20 lit. f tej samej ustawy. Dla innych podstaw, np. studiów lub innych okoliczności, wyjątku nie znaleziono, więc stosuje się art. 99 ust. 1 pkt 4; to odczytanie obu przepisów łącznie. Ochrona czasowa wygasa z dniem udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy (art. 109b ust. 1 pkt 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony).
„Dziewięć–czternaście miesięcy na Mazowszu”niepotwierdzoneSprawdzone ponownie 14 września 2026Liczba krąży po blogach firm doradczych. Aktualnych oficjalnych średnich czasów rozpatrywania według województw nie znaleziono. Źródła oficjalne publikują dane historyczne: kontrola NIK w pięciu urzędach wojewódzkich za lata 2021–2023 wykazała 60% spraw z naruszeniem przepisów i najdłuższą sprawę około 2700 dni; pismo RPO z 29 grudnia 2020 podawało do 363 dni w pomorskim i 397 w dolnośląskim za 2019. Żadna z tych liczb nie dotyczy 2026 i żadna nie jest tak publikowana.
Opłata za zezwolenie przy karcie CUKRuzupełnioneSprawdzone ponownie 15 września 2026Art. 42s ust. 1–2 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy nakłada opłatę skarbową za zezwolenie przy karcie CUKR w wysokości z części III ust. 2 załącznika do ustawy o opłacie skarbowej — 340 zł, z obowiązkiem powstającym przy złożeniu wniosku; art. 42f ust. 3 czyni potwierdzenia obu wpłat obowiązkowymi załącznikami, a art. 42e ust. 1 pkt 5–6 nieuiszczenie którejkolwiek podstawą odmowy. Żadna nie podlega zwrotowi, gdy postępowanie kończy się bez karty (art. 42s ust. 3, art. 42r ust. 2). Załącznik do ustawy o opłacie skarbowej, Dz.U. 2025 poz. 1154, przewiduje zwolnienie dla zezwolenia udzielanego cudzoziemcowi korzystającemu z ochrony czasowej; strona procedury UdSC i FAQ Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego podają, że obie opłaty są obowiązkowe i zwolnienie nie ma zastosowania. Opłata za kartę, 100 zł, wynika z rozporządzenia wydanego na podstawie art. 239 ustawy o cudzoziemcach, którego nie czytano; kwota jak w publikacji UdSC i urzędu.
Polski certyfikat rezydencji podatkowej: kto wydaje, w jakim terminie i za ileuzupełnione2026-09-19Art. 306l Ordynacji podatkowej: organ podatkowy na wniosek podatnika wydaje zaświadczenie o jego miejscu zamieszkania dla celów podatkowych na terytorium RP (certyfikat rezydencji); organem pierwszej instancji jest naczelnik urzędu skarbowego (art. 13 § 1 pkt 1). Art. 306a § 3–5: potwierdza stan z dnia wydania, w granicach żądania, w terminie 7 dni; art. 306c: odmowa następuje postanowieniem, na które służy zażalenie. Opłata skarbowa: art. 3b ustawy o opłacie skarbowej zwalnia zaświadczenie wydane na wniosek złożony przez konto w e-Urzędzie Skarbowym; w pozostałych przypadkach część II poz. 21 załącznika, 17 zł — tak samo podaje podatki.gov.pl (aktualizacja 7 sierpnia 2026), wskazując jako pozostałe drogi wniosek papierowy i e-Doręczenia. Certyfikat zagraniczny definiuje art. 5a pkt 21 ustawy o PIT i wymaga go do zastosowania umowy przy dochodzie nierezydenta (art. 29 ust. 2), do wspólnego rozliczenia z małżonkiem z UE (art. 6 ust. 3a) i w zeznaniu nierezydenta (art. 45 ust. 7a); certyfikat bez okresu ważności płatnik uwzględnia przez 12 miesięcy od wydania, a zmianę rezydencji podatnik dokumentuje nowym na własne ryzyko (art. 41 ust. 9a–9c).

Źródła

Polska nie należy do pięciu jurysdykcji porównania. Ta sekcja stoi za stronami dla osób, które już mieszkają w Polsce i starają się o zezwolenie pobytowe lub obywatelstwo — to inne pytanie niż wybór kraju przeprowadzki. Cztery z powyższych reguł mają termin: zawieszenie terminów i termin składania wniosków o kartę CUKR biegną do 4 marca 2027, próg dochodowy jest weryfikowany co trzy lata, a płacę minimalną ustala się na każdy rok od nowa. Wiersze zostaną przeczytane ponownie przed tymi datami.

Każdy wiersz sprawdzono ze źródłem pierwotnym 23 sierpnia 2026, poza wierszami z własną datą.Tekst tej strony ostatnio zmienił się 15 września 2026.

Piszemy, gdy zmienia się przepis w jednej z pięciu jurysdykcji

To nie newsletter. Krótki e-mail, gdy próg, podatek albo wymóg w jednej z jurysdykcji stanie się inny — z odesłaniem do ustawy i datą. Listów będzie niewiele: w 2026 roku takich zmian zebrało się mniej niż dziesięć na pięć krajów. W potwierdzeniu przyjdzie porównanie czterech ścieżek na jednej kartce.

Jesteś na liście.

Potwierdzenie jest w drodze, a razem z nim porównanie czterech ścieżek w PDF. Napisano w nim też, na co się zapisałeś i jak odejść — jednym słowem w odpowiedzi.

Nie wysłało się.

Adres e-mail i zaznaczone pole — bez tych dwóch się nie da.

To po naszej stronie.

Zapis do nas nie dotarł i nie chodzi o to, co wypełniłeś. Napisz na office@moveandinvest.com, dopiszemy ręcznie.

Które kraje

Nieobowiązkowe. Jeśli nie zaznaczysz żadnego, dostaniesz o wszystkich pięciu.

Przechowujemy wyłącznie adres i nikomu go nie przekazujemy. Jak obchodzimy się z danymi