Wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej: wniosek KW-WPIS, list mazalny i opłata 100 zł

Ostatnia rata zapłacona — i w księdze wieczystej nic się nie zmienia. Hipoteka banku wciąż widnieje w dziale IV. To nie błąd: wpis nie znika sam. Trzeba go wykreślić, a zrobić to musi właściciel, nie bank.

Omawiamy ustawę o księgach wieczystych i hipotece w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 1066, Prawo bankowe, Kodeks postępowania cywilnego, rozporządzenie o formularzach i ustawę o kosztach sądowych. Jak czytać księgę i jej działy, opisujemy w poradniku o sprawdzeniu księgi wieczystej.

W skrócie: wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej w 2026 roku

• Po spłacie hipoteka wygasa (art. 94), ale wpis zostaje. Dopóki jest w księdze, domniemywa się, że hipoteka istnieje (art. 3).
• Bank musi pomóc: po wygaśnięciu hipoteki wierzyciel jest obowiązany dokonać wszelkich czynności umożliwiających jej wykreślenie (art. 100). Terminu ustawa nie podaje.
• Zgoda banku — bez notariusza. Oświadczenie banku podpisane przez osoby upoważnione i opatrzone pieczęcią może być podstawą wpisu w księdze wieczystej, art. 95 ust. 1 Prawa bankowego.
• Wniosek — na formularzu KW-WPIS, z oryginałem zgody banku, art. 626² KPC.
• Opłata: 100 zł — połowa z 200 zł za wpis hipoteki (art. 42 i 46 ustawy o kosztach sądowych). Hipoteka łączna na kilku księgach — jedna opłata.
• Online tylko przez notariusza, komornika albo urząd skarbowy (art. 626⁴ KPC). Ty składasz formularz w sądzie albo wysyłasz pocztą.
• Termin rozpoznania — ustawa go nie podaje. Wzmiankę o wniosku widać w księdze od razu.
• Bank odmawia albo nie istnieje? Zostaje żądanie usunięcia niezgodności księgi z rzeczywistym stanem prawnym, art. 10.

Wykreślenie hipoteki po spłacie kredytu: czy hipoteka wygasa sama

Tak — ale tylko jako prawo, nie jako wpis.

Wygaśnięcie. Wygaśnięcie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką pociąga za sobą wygaśnięcie hipoteki, art. 94. Ten sam przepis zawiera wyjątek: hipoteka nie wygasa, jeżeli z danego stosunku prawnego mogą powstać w przyszłości kolejne wierzytelności — np. gdy umowa kredytu wciąż obowiązuje i pozwala na nowe wypłaty. Przy zwykłym kredycie hipotecznym spłaconym do końca i zamkniętym ten wyjątek nie działa.

Wpis. Księga wieczysta nie aktualizuje się sama. Prawo jawne z księgi domniemywa się jako wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, a prawo wykreślone — jako nieistniejące, art. 3. Dopóki hipoteka jest wpisana, kupujący, inny bank czy notariusz zobaczą obciążoną nieruchomość. Dlatego wykreślenie ma znaczenie, gdy chcesz sprzedać mieszkanie, wziąć nowy kredyt pod tę samą nieruchomość albo po prostu mieć czystą księgę.

List mazalny: zgoda banku na wykreślenie hipoteki i obowiązek z art. 100

Dokument, którym bank zgadza się na wykreślenie, potocznie nazywa się listem mazalnym albo kwitem mazalnym. Ustawa tej nazwy nie używa — mówi o czynnościach umożliwiających wykreślenie (art. 100).

Forma. Bank nie idzie z tym do notariusza. Oświadczenia podpisane przez osoby upoważnione do składania oświadczeń w imieniu banku i opatrzone pieczęcią banku mają moc dokumentów urzędowych w zakresie zabezpieczeń ustanowionych na rzecz banku i mogą stanowić podstawę wpisów w księgach wieczystych, art. 95 ust. 1 Prawa bankowego.

Co sprawdzić w zgodzie banku:

Kiedy bank ją wydaje. Ustawa nie podaje terminu, a banki organizują to różnie. Jeżeli po zamknięciu kredytu nic nie przyszło, złóż pisemną dyspozycję i powołaj się na art. 100 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.

Jak wykreślić hipotekę z księgi wieczystej: wniosek o wykreślenie hipoteki na formularzu KW-WPIS

Formularz. Wniosek o wpis — a wykreślenie też jest wpisem (art. 626⁸ § 7 KPC) — składa się na urzędowym formularzu, art. 626² § 1. Wzór KW-WPIS to załącznik nr 8 do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości o formularzach (tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 2179); rozporządzenie przewiduje też załącznik KW-ZAD zawierający żądanie wpisu. Formularze są bezpłatne: w wydziałach ksiąg wieczystych sądów rejonowych, w Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych i na stronach Ministerstwa Sprawiedliwości i sądów.

1. Sąd — wydział ksiąg wieczystych sądu rejonowego, który prowadzi twoją księgę. Jego kod to pierwsza część numeru księgi.
2. Numer księgi i dane wnioskodawcy.
3. Żądanie: wykreślenie hipoteki z działu IV — z kwotą i oznaczeniem wpisu tak, jak w księdze.
4. Załączniki: oryginał listu mazalnego i dowód uiszczenia opłaty 100 zł.
5. Złożenie — w biurze podawczym sądu albo pocztą. O kolejności wniosków decyduje chwila wpływu do sądu, art. 626⁶.

Kto może złożyć wniosek: właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty, osoba, na rzecz której wpis ma nastąpić, albo wierzyciel, art. 626² § 5 KPC. Bank też może go złożyć, ale art. 100 mówi o czynnościach umożliwiających wykreślenie, a nie o złożeniu wniosku za ciebie — więc licz na to, że zrobisz to sam.

Online? KPC każe składać wnioski wyłącznie przez system teleinformatyczny notariuszowi, komornikowi i naczelnikowi urzędu skarbowego, art. 626⁴. Dla osoby prywatnej zostaje papierowy formularz — albo notariusz, który złoży wniosek elektronicznie, np. przy akcie sprzedaży.

Opłata za wykreślenie hipoteki: ile kosztuje wniosek o wykreślenie hipoteki

Do tego dochodzi ewentualna opłata banku za wydanie zgody — zależy od cennika banku, ustawa jej nie reguluje.

Ile trwa wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej

Terminu w ustawie nie ma. Co ustawa mówi o przebiegu:

• wniosek rejestruje się w dniu wpływu, a w księdze niezwłocznie pojawia się wzmianka o wniosku, art. 626⁷ § 1–2 — to pierwszy znak, że sąd go ma;
• sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym, art. 626¹ § 1, i bada tylko treść i formę wniosku, dołączonych dokumentów oraz treść księgi, art. 626⁸ § 2;
• po wpisie sąd zawiadamia uczestników, art. 626¹⁰ § 1; na wniosek zawiadomienie może przyjść na konto w systemie teleinformatycznym, § 1²;
• apelacja od wpisu — dwa tygodnie od doręczenia zawiadomienia, art. 626¹⁰ § 3;
• wzmiankę o wniosku wykreśla się z urzędu po dokonaniu wpisu, art. 626⁷ § 3.

W praktyce czas zależy od obciążenia konkretnego wydziału. Stan sprawy sprawdzisz sam w przeglądarce ksiąg wieczystych: dopóki w dziale IV jest wzmianka, wniosek czeka.

Wykreślenie hipoteki przy sprzedaży mieszkania przez notariusza

Jeżeli sprzedajesz mieszkanie, nie musisz składać osobnego wniosku. Notariusz najpóźniej w dniu aktu składa wniosek o wpis elektronicznie, a na żądanie strony wniosek obejmuje także inny wpis związany z czynnością — np. wykreślenie hipoteki, jeśli zgoda banku jest już gotowa, art. 92 § 4 Prawa o notariacie. Całą procedurę — zaświadczenie o saldzie, promesę i spłatę z ceny — opisujemy w artykule o sprzedaży mieszkania z kredytem hipotecznym.

Bank nie wydaje listu mazalnego albo już nie istnieje: wykreślenie hipoteki przez sąd

Odmowa lub milczenie. Obowiązek z art. 100 jest bezwarunkowy: po wygaśnięciu hipoteki wierzyciel ma dokonać wszelkich czynności umożliwiających wykreślenie. Zacznij od pisemnego wezwania z powołaniem się na ten przepis. Jeżeli bank nie reaguje, osoba, której prawo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia, może żądać usunięcia niezgodności między księgą a rzeczywistym stanem prawnym, art. 10 ust. 1 — to droga sądowa, a wpis usuwający niezgodność może nastąpić, gdy wykaże ją orzeczenie sądu, art. 31 ust. 2. Roszczenie można ujawnić w księdze ostrzeżeniem, ust. 2.

Bank połączył się z innym lub zniknął z rynku. Zgodę wydaje podmiot, który dziś jest wierzycielem — zapytaj bank, który przejął twój kredyt, o dokument dla księgi, w której wciąż widnieje stara nazwa.

Jak sprawdzić, czy hipoteka została wykreślona

1. Przeglądarka ksiąg wieczystych — po numerze księgi, bezpłatnie. Dział IV: hipoteka zniknęła z treści bieżącej, wzmianki o wniosku już nie ma.
2. Zawiadomienie z sądu o dokonanym wpisie, art. 626¹⁰.
3. Odpis księgi — jeśli potrzebujesz dokumentu dla kupującego albo banku; o różnicy między odpisem a wydrukiem piszemy w poradniku o księdze wieczystej.

Najczęstsze pytania o wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej

Kiedy wykreślenie hipoteki nie jest prostą sprawą

Najprościej jest, gdy bank sam przysyła zgodę, a w dziale IV jest jedna hipoteka. Trudniej, gdy:

• w księdze jest kilka hipotek albo hipoteka łączna na kilku księgach;
• bank połączył się z innym i w księdze widnieje stara nazwa;
• umowa kredytu wciąż obowiązuje, choć saldo jest zerowe;
• hipotekę wpisał nie bank, a urząd skarbowy albo komornik — wtedy podstawą jest dokument od tego wierzyciela;
• po spłacie planujesz sprzedaż albo nowy kredyt pod tę samą nieruchomość.

Jeżeli wykreślenie to część sprzedaży albo zakupu kolejnego mieszkania, opisz sytuację w formularzu poniżej.