Karta CUKR w Polsce: kto ją dostanie, jak złożyć wniosek w MOS i co się zmienia po jej odbiorze

Karta CUKR to karta pobytu z adnotacją „Poprzednio posiadacz ochrony czasowej”, która zamienia status UKR w zwykłe zezwolenie na pobyt czasowy w Polsce na 3 lata. Wniosek można złożyć wyłącznie przez MOS i tylko do 4 marca 2027 roku.

Warunki są trzy i żaden nie dotyczy pracy, dochodu ani mieszkania: status UKR na dzień 4 czerwca 2025 roku, na dzień złożenia wniosku i nieprzerwanie przez co najmniej 365 dni. System sprawdza je sam, w rejestrach. Dlatego większość odmów i zablokowanych wniosków bierze się nie z dokumentów, tylko z przerwy w statusie UKR albo z niepełnych danych w rejestrze PESEL. Jak działa status UKR i jak sprawdzić swoje dane w rejestrze — w artykule o numerze PESEL.

Poniżej: kto może dostać kartę CUKR, co musi być w rejestrach przed złożeniem wniosku, jak złożyć wniosek, ile to kosztuje, co zmienia się po odbiorze karty i jak można ją stracić. Każdy przepis jest nazwany, a odnośniki prowadzą do strony źródeł z tekstem aktów i datą, w której je przeczytaliśmy. Wszystkie drogi legalizacji i to, co robić na każdym etapie — na stronie przeglądowej „Legalizacja pobytu w Polsce”.

Karta CUKR w 2026 roku w skrócie

• Czym jest. Zezwolenie na pobyt czasowy na 3 lata dla obywateli Ukrainy ze statusem UKR, wydawane jeden raz.
• Termin złożenia wniosku. Do 4 marca 2027 roku, wyłącznie przez MOS.
• Warunki. Status UKR na dzień 4 czerwca 2025 roku, na dzień złożenia wniosku i nieprzerwanie przez co najmniej 365 dni.
• Koszt. 340 zł opłaty skarbowej i 100 zł za kartę, płatne przed złożeniem wniosku, niezwracane przy odmowie.
• Czas rozpatrzenia. 180 dni od złożenia kompletnego wniosku.
• Co się zmienia. Status UKR wygasa w dniu odbioru karty; można pracować bez zezwolenia; wyjazd z Polski na 6 miesięcy lub dłużej jest podstawą do cofnięcia zezwolenia.

Czym jest karta CUKR

To karta pobytu wydawana na podstawie art. 42c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Karta zawiera adnotację „Poprzednio posiadacz ochrony czasowej” oraz informację o zezwoleniu na pobyt czasowy (art. 42m).

Najważniejsze w jej konstrukcji: zezwolenie powstaje nie w dniu decyzji, tylko w dniu odbioru karty. Od tego dnia twój pobyt jako osoby korzystającej z ochrony czasowej z mocy prawa staje się zezwoleniem na pobyt czasowy do końca ważności karty, art. 42r. Karta jest ważna 3 lata od dnia wydania, art. 42p — czyli od dnia, w którym ją wyprodukowano, a nie od dnia, w którym ją odebrałeś.

Nazwa CUKR to kod statusu w rejestrze PESEL: po odbiorze karty status UKR w rejestrze zmienia się na CUKR.

Kto może dostać kartę CUKR: trzy warunki statusu UKR

Kartę wydaje się obywatelowi Ukrainy, którego pobyt w Polsce jest legalny jako pobyt osoby korzystającej z ochrony czasowej, jeżeli spełnione są wszystkie trzy warunki art. 42c:

Dziecku urodzonemu w Polsce kartę wydaje się, jeżeli ma status UKR na dzień złożenia wniosku, a matce wydano już kartę CUKR, art. 42d. Wniosek za takie dziecko można złożyć dopiero wtedy, gdy kartę odbierze matka. Dziecko, które przyjechało z Ukrainy, musi spełnić te same warunki co dorosły, a wniosek za nie składa się niezależnie od karty rodzica.

Kto nie dostanie karty CUKR:

• osoba, której status UKR już wygasł, bo dostała zwykłe zezwolenie na pobyt czasowy — ochrona czasowa kończy się w dniu wydania takiego zezwolenia, art. 109b ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony;
• osoba, która po 5 marca 2026 roku wyjechała z Polski na dłużej niż 30 dni: ochrona czasowa wtedy wygasa, ten sam art. 109b, a przerwa zrywa 365 dni;
• osoba, której dane są w wykazie cudzoziemców, których pobyt jest niepożądany, lub w SIS do celów odmowy wjazdu, albo której pobyt uznano za zagrożenie dla bezpieczeństwa, art. 42e.

Oficjalne FAQ urzędu wojewódzkiego w Gdańsku zalicza do uprawnionych także niektórych członków rodzin obywateli Ukrainy. W tekście art. 42c ich nie ma: przepis mówi o obywatelu Ukrainy. Jeżeli nie jesteś obywatelem Ukrainy, rozstrzygnij tę kwestię przed dokonaniem opłat.

Karta CUKR a złożony już wniosek o kartę pobytu

Jeżeli toczy się twoje postępowanie o pobyt czasowy — na przykład o pobyt i pracę — po złożeniu wniosku o CUKR to postępowanie umarza się z mocy prawa, art. 42i. Decyzji o umorzeniu nie dostaniesz.

To najbardziej niebezpieczne miejsce całej procedury. Jeżeli potem odmówią ci karty CUKR, nie zostanie ci żadne postępowanie: poprzednie zakończyło się automatycznie, a czas i pieniądze na nie wydane przepadły. Składaj wniosek o CUKR tylko wtedy, gdy masz pewność co do wszystkich trzech warunków.

Jeżeli toczy się inne twoje postępowanie o pobyt i nie wiesz, czy składać wniosek o CUKR — opisz swoją sytuację.

Co musi być w rejestrach przed złożeniem wniosku o kartę CUKR

Wniosek uważa się za złożony dopiero wtedy, gdy twoje dane w rejestrach są kompletne, art. 42g:

W praktyce MOS sprawdza to przy próbie złożenia wniosku i blokuje go, jeżeli danych brakuje — tak opisują procedurę urząd wojewódzki w Gdańsku i UNHCR. Którego pola brakuje, system nie mówi. Rozwiązanie jest jedno: pójść do dowolnej gminy z ważnym paszportem i poprosić o uzupełnienie danych, pobranie odcisków palców lub wzoru podpisu.

Osobno do urzędu wojewódzkiego na pobranie odcisków do CUKR iść nie trzeba: są pobierane z rejestru, art. 42h.

Wniosek o kartę CUKR przez MOS: krok po kroku

1. Sprawdź trzy warunki oraz to, czy masz ważny paszport wpisany do rejestru PESEL.
2. Opłać obie należności przed złożeniem wniosku: 340 zł opłaty skarbowej i 100 zł za kartę — to różni odbiorcy i różne rachunki. Numery rachunków bierz wyłącznie z oficjalnej strony swojego urzędu wojewódzkiego.
3. Załóż konto w nowym MOS przez login.gov.pl. Stare konto MOS się nie nadaje.
4. Wypełnij formularz wniosku o wydanie karty pobytu dla obywatela Ukrainy korzystającego z ochrony czasowej.
5. Dołącz cyfrowe zdjęcie oraz potwierdzenia obu płatności, art. 42f ust. 3.
6. Podpisz wniosek kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub profilem zaufanym, art. 42f ust. 5. Podpisem własnoręcznym według tekstu ustawy podpisuje wyłącznie rodzic, opiekun lub kurator w imieniu dziecka albo osoby ubezwłasnowolnionej.
7. Wyślij i zachowaj potwierdzenie złożenia — UPO.

Wniosek wydrukowany i wysłany pocztą, e-mailem albo przez e-Doręczenia pozostawia się bez rozpoznania, art. 42f ust. 7.

Który wojewoda rozpatruje sprawę, zależy od miejsca twojego pobytu w dniu złożenia wniosku; jeżeli po złożeniu się przeprowadzisz, sprawa zostaje u tego samego wojewody, art. 42o. Nowy adres i tak trzeba mu zgłosić, inaczej pisma trafią pod stary.

Ile kosztuje karta CUKR

Co trzeba wiedzieć o pieniądzach:

• Płać przed złożeniem wniosku. Obowiązek zapłaty opłaty skarbowej powstaje z chwilą złożenia wniosku, a brak którejkolwiek z płatności jest podstawą odmowy, art. 42s i 42e.
• Pieniądze nie są zwracane, jeżeli wniosek pozostawiono bez rozpoznania, odmówiono wszczęcia postępowania albo postępowanie zakończyło się bez karty, art. 42s ust. 3 — a także jeżeli nie odebrałeś gotowej karty w ciągu 60 dni, art. 42r.
• Zwolnienia nie ma. Załącznik do ustawy o opłacie skarbowej przewiduje ogólne zwolnienie dla zezwolenia wydawanego osobie korzystającej z ochrony czasowej, ale UdSC i urząd wojewódzki w Gdańsku piszą wprost, że przy CUKR obie opłaty są obowiązkowe. Omówienie — na stronie źródeł.
• Pośrednik nie jest obowiązkowy. Dostęp do MOS jest bezpłatny i wniosek można złożyć samodzielnie.

Ile czeka się na kartę CUKR

Wojewoda powinien wydać kartę albo odmówić jej wydania w ciągu 180 dni od złożenia kompletnego wniosku, art. 42l w brzmieniu nadanym ustawą Dz.U. 2026 poz. 203. Urząd wojewódzki w Gdańsku pisze, że z powodu obciążenia rzeczywistego terminu nie da się oszacować i będzie on różny w poszczególnych województwach.

Zawieszenie biegu terminów w sprawach pobytowych do 4 marca 2027 roku, art. 100d, wymienia zezwolenia z ustawy o cudzoziemcach. Wydania karty na podstawie art. 42c w tym wykazie nie ma.

W czasie oczekiwania twój pobyt jest legalny do odbioru karty albo do ostatecznej odmowy, jeżeli wniosek złożono do 4 marca 2027 roku, art. 42x. Do odbioru karty zachowujesz status UKR, a razem z nim zasadę 30 dni: wyjazd z Polski na dłużej niż 30 dni kończy ochronę czasową.

Odbiór karty CUKR: 60 dni

Gdy karta jest gotowa, urząd wojewódzki informuje o możliwości jej odbioru. Kartę trzeba odebrać w ciągu 60 dni od tego zawiadomienia. W przeciwnym razie karta zostaje unieważniona, zezwolenie nie powstaje, a 440 zł nie wraca, art. 42r ust. 2. Status UKR w takim przypadku pozostaje.

Pamiętaj, że 3 lata liczą się od wydania karty, a nie od dnia, w którym ją odebrałeś.

Co daje karta CUKR i co się zmienia po jej odbiorze

Co tracisz. Status UKR wygasa w dniu odbioru karty, a razem z nim uprawnienia związane z ochroną czasową. UNHCR wymienia wśród nich bezpłatne zakwaterowanie i wyżywienie w miejscach zbiorowego zakwaterowania, część uprawnień w opiece zdrowotnej i dostęp do części pomocy społecznej. Uprawnienia z innych ustaw, na przykład 800+, zależą od ich własnych warunków. Jeżeli korzystasz właśnie z takich świadczeń, policz wszystko przed złożeniem wniosku.

Jak można stracić kartę CUKR

Zezwolenie uzyskane razem z kartą cofa się, art. 42t, jeżeli:

• opuściłeś Polskę na co najmniej 6 miesięcy — chodzi o jeden nieprzerwany wyjazd;
• twoje dane wpisano do wykazu cudzoziemców, których pobyt jest niepożądany;
• wymagają tego względy obronności, bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Zagrożenie, o którym możesz nie wiedzieć, tworzy adres. Jeżeli nie zgłosiłeś wojewodzie nowego adresu w ciągu 15 dni roboczych, pisma w każdej nowej sprawie, także o cofnięcie zezwolenia, uważa się za doręczone pod stary adres, art. 42u. W ten sposób można przegapić termin na odwołanie i stracić kartę, nie wiedząc o postępowaniu.

Odmowa wydania karty CUKR i odwołanie

Odmowa ma formę decyzji wojewody, art. 42o. Podstawy wymienia art. 42e: niespełnione warunki, wpis do wykazu cudzoziemców niepożądanych lub do SIS, zagrożenie dla bezpieczeństwa, nieuiszczone opłaty.

Odwołanie składa się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem wojewody, do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców: jest on w tych sprawach organem wyższego stopnia, art. 42o ust. 4, art. 127 i 129 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jeżeli odmowa wynikała z braku opłaty, urząd wojewódzki w Gdańsku pisze, że wniosek można złożyć ponownie — do 4 marca 2027 roku.

Dostałeś odmowę albo wezwanie do usunięcia braków — opisz sprawę, póki biegnie 14 dni.

Status UKR: do 4 marca 2027 czy do 4 marca 2028 roku

Od 2026 roku legalność pobytu osoby korzystającej z ochrony czasowej jest powiązana nie z datą w polskiej ustawie, tylko z decyzją Rady UE: pobyt jest legalny, dopóki ta decyzja obowiązuje, chyba że ustawa stanowi inaczej, art. 106 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony w brzmieniu nadanym ustawą Dz.U. 2026 poz. 203.

Według komunikatu UdSC z 6 sierpnia 2026 roku decyzja wykonawcza Rady (UE) 2026/1912 przedłużyła ochronę czasową do 4 marca 2028 roku. Nowym osobom ochronę przyznaje się teraz tylko przy wypełnionych obowiązkach wojskowych na Ukrainie; nie dotyczy to tych, którzy korzystali z ochrony na dzień 4 sierpnia 2026 roku i zachowują ją bez przerwy.

Innego terminu dla samego pobytu w przeczytanych przez nas aktach nie ma, więc według tekstu legalność pobytu ze statusem UKR trwa do 4 marca 2028 roku. To odczytanie odesłania, a nie data wydrukowana w ustawie, a część oficjalnych stron urzędów wojewódzkich wciąż podaje 4 marca 2027 roku.

Dla karty CUKR nic to nie zmienia: termin złożenia wniosku to 4 marca 2027 roku, to odrębny, bezpośredni przepis, art. 42x, i przedłużenie unijne go nie przesuwa.

Karta CUKR czy zwykła karta pobytu: porównanie

Urząd wojewódzki w Poznaniu wprost radzi posiadaczom statusu UKR wybierać CUKR zamiast zwykłej procedury. Wyjątek stanowią osoby, dla których liczą się uprawnienia ze statusu UKR, oraz te, które nie mają pewności co do ciągłości 365 dni.

Ze statusem UKR zwykłe zezwolenie można dostać tylko na pięciu podstawach — praca, Niebieska Karta, działalność gospodarcza, małżeństwo z obywatelem Polski i łączenie rodzin; warunki każdej z nich omawia artykuł o karcie pobytu.

Co po trzech latach z kartą CUKR

Karta CUKR jest wydawana jeden raz. Kolejne zezwolenie — na zasadach ogólnych ustawy o cudzoziemcach, jak piszą urząd wojewódzki w Gdańsku i UNHCR: w konkretnym celu pobytu, z dochodem, ubezpieczeniem i dokumentami. Po pięciu latach legalnego pobytu, licząc od dnia odbioru karty CUKR, można myśleć o statusie rezydenta długoterminowego UE — przy jego własnych warunkach dotyczących dochodu, języka i mieszkania.

Trzy lata to wystarczająco dużo, żeby przygotować podstawę zawczasu, a nie na miesiąc przed końcem ważności karty.

Jak sprawdzić to samodzielnie w pięć minut

1. Otwórz tekst jednolity ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, Dz.U. 2025 poz. 337, art. 42c–42w.
2. Otwórz ustawę Dz.U. 2025 poz. 1301, art. 10 pkt 18–19: data 4 czerwca 2025 roku i nowy art. 42x.
3. Otwórz ustawę Dz.U. 2026 poz. 203, art. 17 pkt 22–31: 180 dni zamiast 90, brak zwrotu opłaty, termin złożenia wniosku do 4 marca 2027 roku.
4. W tej samej ustawie art. 4: nowy art. 106 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony o terminie legalnego pobytu.
5. Porównaj z oficjalną stroną procedury UdSC i FAQ swojego urzędu wojewódzkiego.

Najczęstsze pytania o kartę CUKR

Kiedy karta CUKR nie jest prostą sprawą

Samodzielne złożenie wniosku o CUKR jest proste, jeżeli wszystkie trzy warunki są na pewno spełnione, a dane w rejestrach kompletne. Inaczej jest, gdy:

• toczy się twoje inne postępowanie o pobyt, a wniosek o CUKR je zakończy;
• wyjeżdżałeś z Polski i nie masz pewności, czy status UKR się nie przerwał;
• nie jesteś obywatelem Ukrainy, ale dostałeś ochronę jako członek rodziny;
• przyszła odmowa i biegnie 14 dni na odwołanie;
• odebrałeś kartę i planujesz dłuższy wyjazd albo zmieniłeś adres.

Tutaj błąd kosztuje trzy lata legalnego pobytu. Opisz swoją sytuację w formularzu poniżej.